<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X24n0468"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 468 金刚经註解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 468 金刚经註解</title> <author>明 洪莲编</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">24</idno>.<idno type="no">468</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">金刚经註解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02122"> <charName>CBETA CHARACTER CB02122</charName> <mapping cb:dec="985162" type="PUA">U+F084A</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+79EB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>秫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[禾*(尤-尤+木)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02389"> <charName>CBETA CHARACTER CB02389</charName> <mapping cb:dec="985429" type="PUA">U+F0955</mapping> <mapping type="unicode">U+2D32F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*缚]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05218"> <charName>CBETA CHARACTER CB05218</charName> <mapping cb:dec="988258" type="PUA">U+F1462</mapping> <mapping type="unicode">U+213BA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[祝/土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB13886"> <charName>CBETA CHARACTER CB13886</charName> <mapping cb:dec="996926" type="PUA">U+F363E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9F02</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晁</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[日/黾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17833"> <charName>CBETA CHARACTER CB17833</charName> <mapping cb:dec="1000873" type="PUA">U+F45A9</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[这-言+蜀]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-03T16:51:59"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0757a" n="0757a"/> <lb ed="X" n="0757a01"/> <lb ed="X" n="0757a02"/> <lb ed="X" n="0757a03"/> <lb ed="X" n="0757a04"/> <lb ed="X" n="0757a05"/> <lb ed="X" n="0757a06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 468-A</cb:mulu><head>No. 468-A</head> <lb ed="X" n="0757a07"/><lb ed="R038" n="0844a01"/><p xml:id="pX24p0757a0701">朕唯。<persName>佛</persName>道弘深精密。神妙感通。以慈悲利物。以智慧 <lb ed="X" n="0757a08"/><lb ed="R038" n="0844a02"/>觉人。超万有而独尊。从旷劫而不壞。先天地而不见 <lb ed="X" n="0757a09"/><lb ed="R038" n="0844a03"/>其始。後天地而不见其终。观之金刚般若波罗蜜经 <lb ed="X" n="0757a10"/><lb ed="R038" n="0844a04"/>盖可见矣。是经也。发三乘之奥旨。启万法之元微。论 <lb ed="X" n="0757a11"/><lb ed="R038" n="0844a05"/>不空之空。见无相之相。指明虚妄。即梦幻泡影而可 <lb ed="X" n="0757a12"/><lb ed="R038" n="0844a06"/>知。推极根源。于我人众寿而可见。诚诸<persName>佛</persName>传心之秘 <lb ed="X" n="0757a13"/><lb ed="R038" n="0844a07"/>大乘阐道之宗。而群生明心见性之機括也。夫一心 <lb ed="X" n="0757a14"/><lb ed="R038" n="0844a08"/>之源。本自淸净。心随境转。妄念即生。如太虚起雲。辄 <lb ed="X" n="0757a15"/><lb ed="R038" n="0844a09"/>成障翳。如宝镜蒙尘。随韬光彩。由此逐缘而堕幻。安 <lb ed="X" n="0757a16"/><lb ed="R038" n="0844a10"/>能返妄以归真。唯<persName>如来</persName>以无上正<persName>等正觉</persName>。发慈悲至 <lb ed="X" n="0757a17"/><lb ed="R038" n="0844a11"/>愿。闵凡世之沉迷。念众生之冥昧。为说此经。大开方 <lb ed="X" n="0757a18"/><lb ed="R038" n="0844a12"/>便。俾解黏而释缚。咸涤垢以離尘。出生死途。登菩提 <lb ed="X" n="0757a19"/><lb ed="R038" n="0844a13"/>岸。转痴迷为智慧。去昏暗即光明。是经之功德廣矣 <lb ed="X" n="0757a20"/><lb ed="R038" n="0844a14"/>大矣。虽然。法由心得。非经无以寓夫法。经以人传。非 <lb ed="X" n="0757a21"/><lb ed="R038" n="0844a15"/>言无以著夫经。爰自唐宋以来。註释是经者无虑数 <lb ed="X" n="0757a22"/><lb ed="R038" n="0844a16"/>十百家。虽众说悉加于剖析。而群言莫克于折中。朕 <lb ed="X" n="0757a23"/><lb ed="R038" n="0844a17"/>夙钦大觉。仰慕真如。间阅诸编。选其至精至要经旨 <lb ed="X" n="0757a24"/><lb ed="R038" n="0844a18"/>弗违者。重加纂辑。特命锓梓。用廣流传。俾真言洞彻 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0757b" n="0757b"/> <lb ed="X" n="0757b01"/><lb ed="R038" n="0844b01"/>秘義昭融。见之者。如仰日月于中天。悟之者。若探宝 <lb ed="X" n="0757b02"/><lb ed="R038" n="0844b02"/>珠于沧海。岂不快哉。岂不伟哉。呜呼。善人良士。果能 <lb ed="X" n="0757b03"/><lb ed="R038" n="0844b03"/>勤诚修习。虔礼受持。缘经以求法。因法以悟觉。即得 <lb ed="X" n="0757b04"/><lb ed="R038" n="0844b04"/>灭无量罪愆。即得获最勝福田。证果人天。永臻快乐。 <lb ed="X" n="0757b05"/><lb ed="R038" n="0844b05"/>功德所及。奚有涯涘哉。谨书为序。以俟将来。</p><p xml:id="pX24p0757b0518" cb:place="inline">明永乐 <lb ed="X" n="0757b06"/><lb ed="R038" n="0844b06"/>癸卯四月八日序</p></cb:div> <lb ed="X" n="0757b07"/> <lb ed="X" n="0757b08"/> <lb ed="X" n="0757b09"/> <lb ed="X" n="0757b10"/> <lb ed="X" n="0757b11"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 468-B 金刚经集註原序</cb:mulu><head>No. 468-B <lb ed="X" n="0757b12"/><lb ed="R038" n="0844b08"/> 金刚经集註原序</head> <lb ed="X" n="0757b13"/> <lb ed="X" n="0757b14"/><lb ed="R038" n="0844b09"/><p xml:id="pX24p0757b1401">天中天之大觉。圣中圣之能仁。开菩提解脱之门。示 <lb ed="X" n="0757b15"/><lb ed="R038" n="0844b10"/>般若真如之理。放白毫光。遍照微尘刹海。舒廣长舌。 <lb ed="X" n="0757b16"/><lb ed="R038" n="0844b11"/>敷宣最上大乘。斯大乘经者。诚诸<persName>佛</persName>之灵襟。实群生 <lb ed="X" n="0757b17"/><lb ed="R038" n="0844b12"/>之渊府。離名離相。非色非心。盖天盖地。亘古亘今。其 <lb ed="X" n="0757b18"/><lb ed="R038" n="0844b13"/>实书不到头。亦乃卷不到尾。迷之则永劫沉沦。悟之 <lb ed="X" n="0757b19"/><lb ed="R038" n="0844b14"/>则登时解脱。迷悟虽有差殊。生<persName>佛</persName>曾无间隔。斯经在 <lb ed="X" n="0757b20"/><lb ed="R038" n="0844b15"/>处。即为有<persName>佛</persName>。洪唯太宗皇帝。不忘灵山付嘱之情。遂 <lb ed="X" n="0757b21"/><lb ed="R038" n="0844b16"/>启流通之念。故乃留神内典。简阅诸编选其至精至 <lb ed="X" n="0757b22"/><lb ed="R038" n="0844b17"/>要经旨弗违者。重加纂辑特命锓梓。用廣流传。而後 <lb ed="X" n="0757b23"/><lb ed="R038" n="0844b18"/>亲运睿思。焕发序文。有云。先天地而不见其始。後天 <lb ed="X" n="0757b24"/><lb ed="R038" n="0845a01"/>地而不见其终。观之金刚般若波罗蜜经。盖可见矣。 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0757c" n="0757c"/> <lb ed="X" n="0757c01"/><lb ed="R038" n="0845a02"/>信哉至尊诚言万古为龟鉴焉。奉<persName>佛</persName>弟子来福等。睹 <lb ed="X" n="0757c02"/><lb ed="R038" n="0845a03"/>斯最上大乘。如暗遇明。如贫得宝。如久病得痊安。如 <lb ed="X" n="0757c03"/><lb ed="R038" n="0845a04"/>远客归故里。踊跃欢然。信受奉行。由是会约同志。罄 <lb ed="X" n="0757c04"/><lb ed="R038" n="0845a05"/>捨珍资。命工重刊印施。遐迩流传。普愿五浊众生。快 <lb ed="X" n="0757c05"/><lb ed="R038" n="0845a06"/>登般若慈航。速达菩提彼岸。仰冀时和岁稔。雨顺风 <lb ed="X" n="0757c06"/><lb ed="R038" n="0845a07"/>调。国泰民安。法轮常转者矣。</p><p xml:id="pX24p0757c0612" cb:place="inline">正统三年六月上旬吉 <lb ed="X" n="0757c07"/><lb ed="R038" n="0845a08"/>日大功<name role="" type="person">德禅寺</name>住持右觉義洪莲敬书</p></cb:div> <lb ed="X" n="0757c08"/> <lb ed="X" n="0757c09"/> <lb ed="X" n="0757c10"/> <lb ed="X" n="0757c11"/> <lb ed="X" n="0757c12"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 468-C 金刚般若波罗蜜经旧序</cb:mulu><head>No. 468-C <lb ed="X" n="0757c13"/><lb ed="R038" n="0845a10"/> 金刚般若波罗蜜经旧序</head> <lb ed="X" n="0757c14"/> <lb ed="X" n="0757c15"/><lb ed="R038" n="0845a11"/><p xml:id="pX24p0757c1501">金刚经者。乃诸<persName>佛</persName>传授之心法。而天人光明无尽藏 <lb ed="X" n="0757c16"/><lb ed="R038" n="0845a12"/>也。灵山会上。拈花微笑。迦葉<note place="inline">音摄</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0757c1601" n="0757c1601"/><anchor xml:id="beg0757c1601" n="0757c1601"/>已<anchor xml:id="end0757c1601"/>了此一大事。<note place="inline"><persName>世尊</persName>在灵 <lb ed="X" n="0757c17"/><lb ed="R038" n="0845a13"/>山会上。拈起靑莲花。迦葉破颜微笑</note>是时<persName>佛</persName>本无经。经亦无说。然法无 <lb ed="X" n="0757c18"/><lb ed="R038" n="0845a14"/>顿渐。人有利钝。性无加损。乘有上下。由是见闻觉知 <lb ed="X" n="0757c19"/><lb ed="R038" n="0845a15"/>文字论说纷然自此而炽。至唐时。解註<anchor xml:id="nkr_note_add_0757c1901" n="0757c1901"/><anchor xml:id="beg0757c1901" n="0757c1901"/>已<anchor xml:id="end0757c1901"/>有八百馀 <lb ed="X" n="0757c20"/><lb ed="R038" n="0845a16"/>家。心法隐于耳目之传。殃及後代儿孙。莫此为甚矣。 <lb ed="X" n="0757c21"/><lb ed="R038" n="0845a17"/>窃以诸<persName>佛</persName>说法。不離自性。须知一切万法。皆从自性 <lb ed="X" n="0757c22"/><lb ed="R038" n="0845a18"/>起用。吾心地无非。自性戒。心地无痴。自性慧。心地无 <lb ed="X" n="0757c23"/><lb ed="R038" n="0845b01"/>乱。自性定。常见自心自性。自修自度。不从人得。即是 <lb ed="X" n="0757c24"/><lb ed="R038" n="0845b02"/>自性释迦。自心弥勒。先天地而不为始。後天地而不 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0758a" n="0758a"/> <lb ed="X" n="0758a01"/><lb ed="R038" n="0845b03"/>为终。所以一宿觉云。法身觉了无一物。本原自性天 <lb ed="X" n="0758a02"/><lb ed="R038" n="0845b04"/>真<persName>佛</persName>。山谷道人亦云。公若知本原<persName>佛</persName>亦不相似。此又 <lb ed="X" n="0758a03"/><lb ed="R038" n="0845b05"/>百丈竿头。进步下註脚也。盖性无生灭。气有聚散。炼 <lb ed="X" n="0758a04"/><lb ed="R038" n="0845b06"/>气合性。则千圣同源。万灵常在。经中所谓金刚不壞 <lb ed="X" n="0758a05"/><lb ed="R038" n="0845b07"/>身者。此乃学<persName>佛</persName>之极功。初非有待于外。切忌从人脚 <lb ed="X" n="0758a06"/><lb ed="R038" n="0845b08"/>跟<note place="inline">音根足踵</note>走也。尝谓诸<persName>佛</persName>无轮迴。圣贤无地狱。然未至 <lb ed="X" n="0758a07"/><lb ed="R038" n="0845b09"/>于圣贤诸<persName>佛</persName>。随人唱和。一切付之无有。此後世小人。 <lb ed="X" n="0758a08"/><lb ed="R038" n="0845b10"/>敢于无所忌惮者。决裂于为恶。趑趄于趋善。流转六 <lb ed="X" n="0758a09"/><lb ed="R038" n="0845b11"/>尘。拘挛四相。爱河漂浪之深。欲海沉溺之苦。形骸未 <lb ed="X" n="0758a10"/><lb ed="R038" n="0845b12"/>变。而行甚虎狼。幽阴未堕。而魄沉鬼魅。乃知造物之 <lb ed="X" n="0758a11"/><lb ed="R038" n="0845b13"/>无造。而四生六道之自造也。<note place="inline">见第三分造化因心等偈</note>我<persName>佛</persName>大慈 <lb ed="X" n="0758a12"/><lb ed="R038" n="0845b14"/>氏横说纵说。感应无边。如一月水万窍风。听其目取 <lb ed="X" n="0758a13"/><lb ed="R038" n="0845b15"/>悉皆充足。亦不过为众生解黏释缚。妄幻扫除真实 <lb ed="X" n="0758a14"/><lb ed="R038" n="0845b16"/>现前。还汝本来面目。而无一众生可度也。虽然。道本 <lb ed="X" n="0758a15"/><lb ed="R038" n="0845b17"/>无言。言之则粗。禅本无说。说之则末。所以德山棒<note place="inline">德山 <lb ed="X" n="0758a16"/><lb ed="R038" n="0845b18"/>入门便棒</note>临济喝。<note place="inline">临济入门便喝</note>大愚三拳。<note place="inline">临济三度问黄蘗<persName>佛</persName>法的的大意。三度被 <lb ed="X" n="0758a17"/><lb ed="R038" n="0846a01"/>打。後得大愚点破。忽然大悟。不觉失声云。原来黄蘗<persName>佛</persName>法无多子。愚云。你见个甚么便恁么道。临济于大愚肋 <lb ed="X" n="0758a18"/><lb ed="R038" n="0846a02"/>下<g ref="#CB05218">筑</g>三拳。愚遂托开云。汝师黄蘗。非干吾事</note>天龙一指。<note place="inline">俱胝和尙。欲往诸方参寻。天龙和尙 <lb ed="X" n="0758a19"/><lb ed="R038" n="0846a03"/>竖一指而示之。俱胝当下在悟。每云。我得天龙一指头禅。一生用不尽</note>无二法门付之 <lb ed="X" n="0758a20"/><lb ed="R038" n="0846a04"/>亡言。<note place="inline">维摩经。<name role="" type="person">文殊师利</name>问维摩诘。我等各自说<anchor xml:id="nkr_note_add_0758a2001" n="0758a2001"/><anchor xml:id="beg0758a2001" n="0758a2001"/>已<anchor xml:id="end0758a2001"/>。仁者当说。何等是菩萨入不二法门。时维摩诘默然无 <lb ed="X" n="0758a21"/><lb ed="R038" n="0846a05"/>言</note>纔擧话头。且吃茶去。<note place="inline">赵州和尙</note>恁么也不得。不恁么也 <lb ed="X" n="0758a22"/><lb ed="R038" n="0846a06"/>不得。恁么不恁么总不得。<note place="inline">祖师言。後来尊宿。擧扬不一</note>到这裡。悬 <lb ed="X" n="0758a23"/><lb ed="R038" n="0846a07"/>崖撒手。口耳俱丧。纔有所重。便成窠臼。<note place="inline">巖头示众</note>应无所 <lb ed="X" n="0758a24"/><lb ed="R038" n="0846a08"/>住而生其心。<note place="inline">六祖因此句悟道</note>盖所重所住。皆为禅病。 诸 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0758b" n="0758b"/> <lb ed="X" n="0758b01"/><lb ed="R038" n="0846a09"/><persName>佛</persName>祖所诃也。如上见成公案。会得时。活鱍鱍地。不会 <lb ed="X" n="0758b02"/><lb ed="R038" n="0846a10"/>得时。只得弄精神。盖好事不如无也。<note place="inline">文远侍者礼拜。被赵州打一棒。 <lb ed="X" n="0758b03"/><lb ed="R038" n="0846a11"/>远云。礼拜也是好事。州云好事不如无</note>或谓吾道自濂溪河洛诸公开 <lb ed="X" n="0758b04"/><lb ed="R038" n="0846a12"/>其秘。朱张文宣二先生集其成。诏如日月。人病弗由 <lb ed="X" n="0758b05"/><lb ed="R038" n="0846a13"/>耳。子于是学。存养省察。亦有年矣。今乃遽然自叛其 <lb ed="X" n="0758b06"/><lb ed="R038" n="0846a14"/>说。而于异学张本。以犯天下之不韪。何邪。仆曰此一 <lb ed="X" n="0758b07"/><lb ed="R038" n="0846a15"/>卷经穷鄕委巷。匹夫匹妇。人人受持诵念。叩其理義 <lb ed="X" n="0758b08"/><lb ed="R038" n="0846a16"/>懵<note place="inline">母总切</note>然不知下落。今掇拾诸解之英华。因其所向 <lb ed="X" n="0758b09"/><lb ed="R038" n="0846a17"/>而顺导之。使人人知<persName>佛</persName>之行。此亦觉则同觉成不独 <lb ed="X" n="0758b10"/><lb ed="R038" n="0846a18"/>成之意。元城刘先生有言曰。刍荛之言。圣人择焉。且 <lb ed="X" n="0758b11"/><lb ed="R038" n="0846b01"/><persName>佛</persName>法岂不及于刍荛之言乎。公因擧法花经云。或遭 <lb ed="X" n="0758b12"/><lb ed="R038" n="0846b02"/>王难苦。临刑欲寿终。念彼观音力。刀寻段段壞。犹如 <lb ed="X" n="0758b13"/><lb ed="R038" n="0846b03"/>割水吹光。水火之性不动摇。亦如<g ref="#CB17833">󴖩</g>诸毒苦。吾性湛 <lb ed="X" n="0758b14"/><lb ed="R038" n="0846b04"/>然。此乃得观音无畏之力。仆谓若参到无畏境界。则 <lb ed="X" n="0758b15"/><lb ed="R038" n="0846b05"/>生死涅槃。犹如空花。得马亡羊。无非梦幻。三境九幽。 <lb ed="X" n="0758b16"/><lb ed="R038" n="0846b06"/>皆为净土。<note place="inline">三淸之境九幽之狱</note>玉食粝饭。均是一饱。山林朝市。 <lb ed="X" n="0758b17"/><lb ed="R038" n="0846b07"/>到处随缘。逆境顺境。总是乐国。心与般若相应。则六 <lb ed="X" n="0758b18"/><lb ed="R038" n="0846b08"/>根四大。何聚何散。身与真空相应。则刀割香涂。何苦 <lb ed="X" n="0758b19"/><lb ed="R038" n="0846b09"/>何乐。<note place="inline"><name role="" type="person">王荆公</name>读维摩经有感。诗云身如泡沫亦如风。刀割香涂共一空。宴坐世间观此理。维摩虽病有神 <lb ed="X" n="0758b20"/><lb ed="R038" n="0846b10"/>通。有黄龙临刑颂云。将头迎白刀。一似度春风。又花严经云。以白栴檀涂身。能除一切热恼。得淸凉也</note>此 <lb ed="X" n="0758b21"/><lb ed="R038" n="0846b11"/>儒家谓之无入不自得。<persName>佛</persName>氏谓之随顺觉性也。又况 <lb ed="X" n="0758b22"/><lb ed="R038" n="0846b12"/>国初以<persName>佛</persName>学名家者。不可勝擧。如王文正公。<g ref="#CB13886">鼌</g>文元 <lb ed="X" n="0758b23"/><lb ed="R038" n="0846b13"/>公。杨文莊公。文公。近世陈忠肃公。李忠定公。扶皇极。 <lb ed="X" n="0758b24"/><lb ed="R038" n="0846b14"/>开太平。持危扶顚。排姦斥邪。风节凛然。与日争辉。然 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0758c" n="0758c"/> <lb ed="X" n="0758c01"/><lb ed="R038" n="0846b15"/>亦何贬于儒道。文元公法藏碎金诸书。无非开<persName>佛</persName>心 <lb ed="X" n="0758c02"/><lb ed="R038" n="0846b16"/>见。文莊公平日五鼓盥漱。诵金刚经者。三十年而不 <lb ed="X" n="0758c03"/><lb ed="R038" n="0846b17"/>辍。文公与琏禅师遊。出其所得。撰景德传灯录。以淑 <lb ed="X" n="0758c04"/><lb ed="R038" n="0846b18"/>後人。由是而观。区区之迹。未可论人也。或曰。德山携 <lb ed="X" n="0758c05"/><lb ed="R038" n="0847a01"/>金刚经钞。南遊见龙潭。至夜入室。揭簾而出。潭乃点 <lb ed="X" n="0758c06"/><lb ed="R038" n="0847a02"/>纸烛付之。方接吹灭。山当下大悟。尽焚其钞。<note place="inline">德山长构金刚 <lb ed="X" n="0758c07"/><lb ed="R038" n="0847a03"/>经。後闻南方禅宗大兴。遂携疏抄南遊。先到龙潭。至夜入室。侍立更深。潭曰。子何不下去。山遂揭簾而出。潭乃 <lb ed="X" n="0758c08"/><lb ed="R038" n="0847a04"/>点纸烛度与。山方接次。潭便吹灭。山于此忽然大悟。来日山遂取疏抄于法堂前将一炬火提起云。穷诸元辩 <lb ed="X" n="0758c09"/><lb ed="R038" n="0847a05"/>若一毫致于太虚。竭世枢機似一滴投于巨壑。将疏抄便烧</note>今子捃摭筌罤。正所 <lb ed="X" n="0758c10"/><lb ed="R038" n="0847a06"/>谓百年钻故纸。无有出头时。答曰。要熟须从这裡打 <lb ed="X" n="0758c11"/><lb ed="R038" n="0847a07"/>过。如未造德山地位。便欲焚钞。切恐子未梦见金刚 <lb ed="X" n="0758c12"/><lb ed="R038" n="0847a08"/>经在。一日擧似潘舜卿。龚德莊。大噱<note place="inline">极虐切笑也</note>曰。唯舜 <lb ed="X" n="0758c13"/><lb ed="R038" n="0847a09"/>卿载初淸修之士。不茹荤酒。深于此经。同共编集去 <lb ed="X" n="0758c14"/><lb ed="R038" n="0847a10"/>取之功尤多。圭捐金锓梓。以廣法施云。</p><p xml:id="pX24p0758c1416" cb:place="inline">宋绍定辛卯 <lb ed="X" n="0758c15"/><lb ed="R038" n="0847a11"/>长至日大中大夫浦城县开国男食邑三百户赐紫 <lb ed="X" n="0758c16"/><lb ed="R038" n="0847a12"/>金鱼袋攻仕杨圭谨识</p></cb:div> <lb ed="X" n="0758c17"/> <lb ed="X" n="0758c18"/> <lb ed="X" n="0758c19"/> <lb ed="X" n="0758c20"/><lb ed="R038" n="0847a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">金刚经道场前仪</cb:mulu><head>金刚经道场前仪<note place="inline">平时诵经不用亦可</note></head> <lb ed="X" n="0758c21"/><lb ed="R038" n="0847a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">金刚经启请</cb:mulu><head>金刚经启请</head> <lb ed="X" n="0758c22"/><lb ed="R038" n="0847a16"/><p xml:id="pX24p0758c2201">若有人。受持金刚经者。先须至心。念净口业真言。然 <lb ed="X" n="0758c23"/><lb ed="R038" n="0847a17"/>後启请八金刚。四菩萨名号。所在之处。常当拥护。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0758c24"/><lb ed="R038" n="0847a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">净口业真言</cb:mulu><head>净口业真言</head> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0759a" n="0759a"/> <lb ed="X" n="0759a01"/><lb ed="R038" n="0847b01"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX24p0759a0101">修唎<note place="inline">音利</note>修唎<note place="inline">一</note>摩诃修唎<note place="inline">二</note>修修唎<note place="inline">三</note>萨婆诃<note place="inline">四</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0759a02"/><lb ed="R038" n="0847b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">净三业真言</cb:mulu><head>净三业真言</head> <lb ed="X" n="0759a03"/><lb ed="R038" n="0847b03"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX24p0759a0301">唵<note place="inline">一</note>娑<g ref="#CB02389">嚩</g><note place="inline">音缚</note>婆<note place="inline">二</note><g ref="#CB02389">嚩</g><g ref="#CB02122">秫</g><note place="inline">音術</note><g ref="#CB00501">驮</g><note place="inline">三</note>娑<g ref="#CB02389">嚩</g>达摩娑<g ref="#CB02389">嚩</g>婆<note place="inline">四</note> <lb ed="X" n="0759a04"/><lb ed="R038" n="0847b04"/><g ref="#CB02389">嚩</g><g ref="#CB02122">秫</g>度憾<note place="inline">五</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0759a05"/><lb ed="R038" n="0847b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">安土地真言</cb:mulu><head>安土地真言</head> <lb ed="X" n="0759a06"/><lb ed="R038" n="0847b06"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX24p0759a0601">南<note place="inline">音那</note>无<note place="inline">音谟</note>三满哆<note place="inline">多上声一</note>母<g ref="#CB00501">驮</g>喃<note place="inline">二</note>唵<note place="inline">三</note>度噜<note place="inline">音鲁</note>度噜 <lb ed="X" n="0759a07"/><lb ed="R038" n="0847b07"/><note place="inline">四</note>地尾萨婆诃<note place="inline">五</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0759a08"/><lb ed="R038" n="0847b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">虚空藏菩萨普供养真言</cb:mulu><head>虚空藏菩萨普供养真言</head> <lb ed="X" n="0759a09"/><lb ed="R038" n="0847b09"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX24p0759a0901">唵<note place="inline">一</note>誐<note place="inline">音鹅</note>誐曩<note place="inline">二</note>三婆<g ref="#CB02389">嚩</g><note place="inline">三</note>袜<note place="inline">无发切</note><note place="inline">呼至呼徕呼烘</note>日罗斛 <lb ed="X" n="0759a10"/><lb ed="R038" n="0847b10"/><note place="inline">四</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0759a11"/><lb ed="R038" n="0847b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">奉请八金刚</cb:mulu><head>奉请八金刚<note place="inline">真谛记云。六种金刚。对持经人。行获无漏功德。今云八者。以对行人。 <lb ed="X" n="0759a12"/><lb ed="R038" n="0847b12"/>转八识成四智</note></head> <lb ed="X" n="0759a13"/><lb ed="R038" n="0847b13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0759a1301">奉请靑除灾金刚<note place="inline">除一切众生夙世灾殃主大海</note></item> <lb ed="X" n="0759a14"/><lb ed="R038" n="0847b14"/><item xml:id="itemX24p0759a1401">奉请辟<note place="inline">音闢</note>毒金刚<note place="inline">除一切众生瘟毒病患主灾毒</note></item> <lb ed="X" n="0759a15"/><lb ed="R038" n="0847b15"/><item xml:id="itemX24p0759a1501">奉请黄随求金刚<note place="inline">令一切众生所求如愿主功德</note></item> <lb ed="X" n="0759a16"/><lb ed="R038" n="0847b16"/><item xml:id="itemX24p0759a1601">奉请白净水金刚<note place="inline">除一切众生热恼苦主一切宝</note></item> <lb ed="X" n="0759a17"/><lb ed="R038" n="0847b17"/><item xml:id="itemX24p0759a1701">奉请赤声火金刚<note place="inline">令一切众生九明见<persName>佛</persName>主生风</note></item> <lb ed="X" n="0759a18"/><lb ed="R038" n="0847b18"/><item xml:id="itemX24p0759a1801">奉请定持灾金刚<note place="inline">除一切众生灾难苦主琉璃</note></item> <lb ed="X" n="0759a19"/><lb ed="R038" n="0848a01"/><item xml:id="itemX24p0759a1901">奉请紫贤金刚<note place="inline">能令一切众生心开悟解主坚牢藏</note></item> <lb ed="X" n="0759a20"/><lb ed="R038" n="0848a02"/><item xml:id="itemX24p0759a2001">奉请大神金刚<note place="inline">能令一切众生智芽成就主龙王</note></item></list></cb:div> <lb ed="X" n="0759a21"/><lb ed="R038" n="0848a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">奉请四菩萨</cb:mulu><head>奉请四菩萨<note place="inline">乃四无量心</note></head> <lb ed="X" n="0759a22"/><lb ed="R038" n="0848a04"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0759a2201">奉请金刚眷菩萨<note place="inline">慈也</note></item> <lb ed="X" n="0759a23"/><lb ed="R038" n="0848a05"/><item xml:id="itemX24p0759a2301">奉请金刚索菩萨<note place="inline">悲也</note></item> <lb ed="X" n="0759a24"/><lb ed="R038" n="0848a06"/><item xml:id="itemX24p0759a2401">奉请金刚爱菩萨<note place="inline">喜也</note></item> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0759b" n="0759b"/> <lb ed="X" n="0759b01"/><lb ed="R038" n="0848a07"/><item xml:id="itemX24p0759b0101">奉请金刚语菩萨<note place="inline">捨也</note></item></list></cb:div> <lb ed="X" n="0759b02"/><lb ed="R038" n="0848a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">发愿文</cb:mulu><head>发愿文<note place="inline">行愿相符</note></head> <lb ed="X" n="0759b03"/><lb ed="R038" n="0848a09"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0759b0301"><l>稽首三界尊</l><l>皈命十方<persName>佛</persName></l><l>我今发宏愿</l> <lb ed="X" n="0759b04"/><lb ed="R038" n="0848a10"/><l>持此金刚经</l><l>上报四重恩</l><l>下济三涂苦</l> <lb ed="X" n="0759b05"/><lb ed="R038" n="0848a11"/><l>若有见闻者</l><l>悉发菩提心</l><l>尽此一报身</l> <lb ed="X" n="0759b06"/><lb ed="R038" n="0848a12"/><l>同生<name role="" type="person">极乐国</name></l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0759b07"/><lb ed="R038" n="0848a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">云何梵</cb:mulu><head>云何梵<note place="inline">双开秘密</note></head> <lb ed="X" n="0759b08"/><lb ed="R038" n="0848a14"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0759b0801"><l>云何得长寿</l><l>金刚不壞身</l><l>复以何因缘</l> <lb ed="X" n="0759b09"/><lb ed="R038" n="0848a15"/><l>得大坚固力</l><l>云何于此经</l><l>究竟到彼岸</l> <lb ed="X" n="0759b10"/><lb ed="R038" n="0848a16"/><l>愿<persName>佛</persName>开微密</l><l>廣为众生说</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0759b11"/><lb ed="R038" n="0848a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">开经偈</cb:mulu><head>开经偈</head> <lb ed="X" n="0759b12"/><lb ed="R038" n="0848a18"/><lg type="regular" xml:id="lgX24p0759b1201"><l>无上甚深微妙法</l><l>百千万劫难遭遇</l> <lb ed="X" n="0759b13"/><lb ed="R038" n="0848b01"/><l>我今见闻得受持</l><l>愿解<persName>如来</persName>真实義</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0759b14"/><lb ed="R038" n="0848b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">拈香赞</cb:mulu><head>拈香赞</head> <lb ed="X" n="0759b15"/><lb ed="R038" n="0848b03"/><p xml:id="pX24p0759b1501">炉香乍爇。<note place="inline">音泄</note>法界蒙熏。祇园海会悉遥闻。随处结祥 <lb ed="X" n="0759b16"/><lb ed="R038" n="0848b04"/>雲。诚意方殷。诸<persName>佛</persName>现全身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0759b17"/><lb ed="R038" n="0848b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">圣号</cb:mulu><head>圣号</head> <lb ed="X" n="0759b18"/><lb ed="R038" n="0848b06"/><p xml:id="pX24p0759b1801">南无本师释迦牟尼<persName>佛</persName><note place="inline">三称</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0759b19"/><lb ed="R038" n="0848b07"/><p xml:id="pX24p0759b1901">金刚经道场前仪<note place="inline">终</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0759b20"/> <lb ed="X" n="0759b21"/> <lb ed="X" n="0759b22"/> <lb ed="X" n="0759b23"/> <lb ed="X" n="0759b24"/> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0759c" n="0759c"/> <lb ed="X" n="0759c01"/><lb ed="R038" n="0848b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">金刚般若波罗蜜经目录</cb:mulu><head>金刚般若波罗蜜经目录</head> <lb ed="X" n="0759c02"/><lb ed="R038" n="0848b10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0759c0201">法会因由分第一</item> <lb ed="X" n="0759c03"/><lb ed="R038" n="0848b11"/><item xml:id="itemX24p0759c0301">善现起请分第二</item> <lb ed="X" n="0759c04"/><lb ed="R038" n="0848b12"/><item xml:id="itemX24p0759c0401">大乘正宗分第三</item> <lb ed="X" n="0759c05"/><lb ed="R038" n="0848b13"/><item xml:id="itemX24p0759c0501">妙行无住分第四</item> <lb ed="X" n="0759c06"/><lb ed="R038" n="0848b14"/><item xml:id="itemX24p0759c0601">如理实见分第五</item> <lb ed="X" n="0759c07"/><lb ed="R038" n="0848b15"/><item xml:id="itemX24p0759c0701">正信稀有分第六</item> <lb ed="X" n="0759c08"/><lb ed="R038" n="0848b16"/><item xml:id="itemX24p0759c0801">无得无说分第七</item> <lb ed="X" n="0759c09"/><lb ed="R038" n="0848b17"/><item xml:id="itemX24p0759c0901">依法出生分第八</item> <lb ed="X" n="0759c10"/><lb ed="R038" n="0848b18"/><item xml:id="itemX24p0759c1001">一相无相分第九</item> <lb ed="X" n="0759c11"/><lb ed="R038" n="0849a01"/><item xml:id="itemX24p0759c1101">莊严净土分第十</item> <lb ed="X" n="0759c12"/><lb ed="R038" n="0849a02"/><item xml:id="itemX24p0759c1201">无为福勝分第十一</item> <lb ed="X" n="0759c13"/><lb ed="R038" n="0849a03"/><item xml:id="itemX24p0759c1301">尊重正教分第十二</item> <lb ed="X" n="0759c14"/><lb ed="R038" n="0849a04"/><item xml:id="itemX24p0759c1401">如法受持分第十三</item> <lb ed="X" n="0759c15"/><lb ed="R038" n="0849a05"/><item xml:id="itemX24p0759c1501">離相寂灭分第十四</item> <lb ed="X" n="0759c16"/><lb ed="R038" n="0849a06"/><item xml:id="itemX24p0759c1601">持经功德分第十五</item> <lb ed="X" n="0759c17"/><lb ed="R038" n="0849a07"/><item xml:id="itemX24p0759c1701">能净业障分第十六</item> <lb ed="X" n="0759c18"/><lb ed="R038" n="0849a08"/><item xml:id="itemX24p0759c1801">究竟无我分第十七</item> <lb ed="X" n="0759c19"/><lb ed="R038" n="0849a09"/><item xml:id="itemX24p0759c1901">一体同观分第十八</item> <lb ed="X" n="0759c20"/><lb ed="R038" n="0849a10"/><item xml:id="itemX24p0759c2001">法界通化分第十九</item> <lb ed="X" n="0759c21"/><lb ed="R038" n="0849a11"/><item xml:id="itemX24p0759c2101">離色離相分第二十</item> <lb ed="X" n="0759c22"/><lb ed="R038" n="0849a12"/><item xml:id="itemX24p0759c2201">非说所说分第二十一</item> <lb ed="X" n="0759c23"/><lb ed="R038" n="0849a13"/><item xml:id="itemX24p0759c2301">无法可得分第二十二</item> <lb ed="X" n="0759c24"/><lb ed="R038" n="0849a14"/><item xml:id="itemX24p0759c2401">净心行善分第二十三</item> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0760a" n="0760a"/> <lb ed="X" n="0760a01"/><lb ed="R038" n="0849a15"/><item xml:id="itemX24p0760a0101">福智无比分第二十四</item> <lb ed="X" n="0760a02"/><lb ed="R038" n="0849a16"/><item xml:id="itemX24p0760a0201">化无所化分第二十五</item> <lb ed="X" n="0760a03"/><lb ed="R038" n="0849a17"/><item xml:id="itemX24p0760a0301">法身非相分第二十六</item> <lb ed="X" n="0760a04"/><lb ed="R038" n="0849a18"/><item xml:id="itemX24p0760a0401">无断无灭分第二十七</item> <lb ed="X" n="0760a05"/><lb ed="R038" n="0849b01"/><item xml:id="itemX24p0760a0501">不受不贪分第二十八</item> <lb ed="X" n="0760a06"/><lb ed="R038" n="0849b02"/><item xml:id="itemX24p0760a0601">威仪寂静分第二十九</item> <lb ed="X" n="0760a07"/><lb ed="R038" n="0849b03"/><item xml:id="itemX24p0760a0701">一合理相分第三十</item> <lb ed="X" n="0760a08"/><lb ed="R038" n="0849b04"/><item xml:id="itemX24p0760a0801">知见不生分第三十一</item> <lb ed="X" n="0760a09"/><lb ed="R038" n="0849b05"/><item xml:id="itemX24p0760a0901">应化非真分第三十二</item></list> <lb ed="X" n="0760a10"/><lb ed="R038" n="0849b06"/><p xml:id="pX24p0760a1001">金刚般若波罗蜜经目录<note place="inline">终</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0760a11"/> <lb ed="X" n="0760a12"/> <lb ed="X" n="0760a13"/> <lb ed="X" n="0760a14"/><lb ed="R038" n="0849b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">金刚经五十三家註解姓号目录</cb:mulu><head>金刚经五十三家註解姓号目录</head> <lb ed="X" n="0760a15"/><lb ed="R038" n="0849b09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX24p0760a1501">宝积<persName>如来</persName></item><item xml:id="itemX24p0760a1505">自在力王<persName>如来</persName></item> <lb ed="X" n="0760a16"/><lb ed="R038" n="0849b10"/><item xml:id="itemX24p0760a1601">日月珠光<persName>如来</persName></item><item xml:id="itemX24p0760a1607">金海光<persName>如来</persName></item> <lb ed="X" n="0760a17"/><lb ed="R038" n="0849b11"/><item xml:id="itemX24p0760a1701">通王<persName>如来</persName></item><item xml:id="itemX24p0760a1705">法常满<persName>如来</persName></item> <lb ed="X" n="0760a18"/><lb ed="R038" n="0849b12"/><item xml:id="itemX24p0760a1801"><name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨</item><item xml:id="itemX24p0760a1807">後秦僧肇法师</item> <lb ed="X" n="0760a19"/><lb ed="R038" n="0849b13"/><item xml:id="itemX24p0760a1901">天台智显大师</item><item xml:id="itemX24p0760a1907">梁傅大士</item> <lb ed="X" n="0760a20"/><lb ed="R038" n="0849b14"/><item xml:id="itemX24p0760a2001">达摩大师</item><item xml:id="itemX24p0760a2005">四祖忍大师</item> <lb ed="X" n="0760a21"/><lb ed="R038" n="0849b15"/><item xml:id="itemX24p0760a2101">五祖大师</item><item xml:id="itemX24p0760a2105">六祖大师</item> <lb ed="X" n="0760a22"/><lb ed="R038" n="0849b16"/><item xml:id="itemX24p0760a2201"><name role="" type="person">永嘉大师</name></item><item xml:id="itemX24p0760a2205">宗密禅师</item> <lb ed="X" n="0760a23"/><lb ed="R038" n="0849b17"/><item xml:id="itemX24p0760a2301"><name role="" type="person">马祖</name>大师</item><item xml:id="itemX24p0760a2305">百丈海禅师</item> <lb ed="X" n="0760a24"/><lb ed="R038" n="0849b18"/><item xml:id="itemX24p0760a2401">南泉愿禅师</item><item xml:id="itemX24p0760a2406">归宗禅师</item> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0760b" n="0760b"/> <lb ed="X" n="0760b01"/><lb ed="R038" n="0850a01"/><item xml:id="itemX24p0760b0101">黄蘗运禅师</item><item xml:id="itemX24p0760b0106">临济大师</item> <lb ed="X" n="0760b02"/><lb ed="R038" n="0850a02"/><item xml:id="itemX24p0760b0201">太阳玄禅师</item><item xml:id="itemX24p0760b0206">同观察禅师</item> <lb ed="X" n="0760b03"/><lb ed="R038" n="0850a03"/><item xml:id="itemX24p0760b0301">圭峰禅师</item><item xml:id="itemX24p0760b0305">慈受深禅师</item> <lb ed="X" n="0760b04"/><lb ed="R038" n="0850a04"/><item xml:id="itemX24p0760b0401">祖印明禅师</item><item xml:id="itemX24p0760b0406">海觉元禅师</item> <lb ed="X" n="0760b05"/><lb ed="R038" n="0850a05"/><item xml:id="itemX24p0760b0501">琪禅师</item><item xml:id="itemX24p0760b0504">圆悟禅师</item> <lb ed="X" n="0760b06"/><lb ed="R038" n="0850a06"/><item xml:id="itemX24p0760b0601">径山杲禅师</item><item xml:id="itemX24p0760b0606">保寧勇禅师</item> <lb ed="X" n="0760b07"/><lb ed="R038" n="0850a07"/><item xml:id="itemX24p0760b0701">真净文禅师</item><item xml:id="itemX24p0760b0706">古德禅师</item> <lb ed="X" n="0760b08"/><lb ed="R038" n="0850a08"/><item xml:id="itemX24p0760b0801">雲庵了性禅师</item><item xml:id="itemX24p0760b0807">茨庵僧微禅师</item> <lb ed="X" n="0760b09"/><lb ed="R038" n="0850a09"/><item xml:id="itemX24p0760b0901">若讷禅师</item><item xml:id="itemX24p0760b0905">富沙子荣禅师</item> <lb ed="X" n="0760b10"/><lb ed="R038" n="0850a10"/><item xml:id="itemX24p0760b1001">冶父道川禅师</item><item xml:id="itemX24p0760b1007">唐玄宗皇帝</item> <lb ed="X" n="0760b11"/><lb ed="R038" n="0850a11"/><item xml:id="itemX24p0760b1101">逍遥翁</item><item xml:id="itemX24p0760b1104">仙游翁集英</item> <lb ed="X" n="0760b12"/><lb ed="R038" n="0850a12"/><item xml:id="itemX24p0760b1201">周史卿真人</item><item xml:id="itemX24p0760b1206">晋<name role="" type="person">谢灵运</name></item> <lb ed="X" n="0760b13"/><lb ed="R038" n="0850a13"/><item xml:id="itemX24p0760b1301"><name role="" type="person">王日休</name>居士</item><item xml:id="itemX24p0760b1306">庞蕴居士</item> <lb ed="X" n="0760b14"/><lb ed="R038" n="0850a14"/><item xml:id="itemX24p0760b1401">颜如如居士</item><item xml:id="itemX24p0760b1406">张无尽居士</item> <lb ed="X" n="0760b15"/><lb ed="R038" n="0850a15"/><item xml:id="itemX24p0760b1501">李文会居士</item><item xml:id="itemX24p0760b1506"><g ref="#CB13886">鼌</g>文元居士</item> <lb ed="X" n="0760b16"/><lb ed="R038" n="0850a16"/><item xml:id="itemX24p0760b1601">刘<anchor xml:id="nkr_note_add_0760b1601" n="0760b1601"/><anchor xml:id="beg0760b1601" n="0760b1601"/>虬<anchor xml:id="end0760b1601"/>居士</item><item xml:id="itemX24p0760b1605">陈雄居士</item> <lb ed="X" n="0760b17"/><lb ed="R038" n="0850a17"/><item xml:id="itemX24p0760b1701">无名氏</item></list></cb:div> <lb ed="X" n="0760b18"/> <lb ed="X" n="0760b19"/> <lb ed="X" n="0760b20"/><cb:docNumber>No. 468</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0760b21"/><lb ed="R038" n="0850b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金刚经註解卷之一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0760b22"/><lb ed="R038" n="0850b02"/> <lb ed="X" n="0760b23"/><lb ed="R038" n="0850b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">经题</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0760b2301">金刚般若波罗蜜经</p></cb:div> <lb ed="X" n="0760b24"/><lb ed="R038" n="0850b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0760b2401">仙遊翁集英曰。金刚者。金中精坚者也。刚生金中。 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0760c" n="0760c"/> <lb ed="X" n="0760c01"/><lb ed="R038" n="0850b05"/>百炼不销。取此坚利。能断壞万物。五金皆谓之金。 <lb ed="X" n="0760c02"/><lb ed="R038" n="0850b06"/>凡止言金者。谓铁也。此言金刚。乃若刀剑之有钢 <lb ed="X" n="0760c03"/><lb ed="R038" n="0850b07"/>铁耳。譬如智慧。能断绝贪嗔痴一切顚倒之见。般 <lb ed="X" n="0760c04"/><lb ed="R038" n="0850b08"/>若者梵语。<note place="inline">梵语者西方之语也</note>唐言智慧。<note place="inline">唐言者中国之言也</note>性体虚 <lb ed="X" n="0760c05"/><lb ed="R038" n="0850b09"/>融。照用自在。故云般若。梵语波罗蜜。唐言到彼岸。 <lb ed="X" n="0760c06"/><lb ed="R038" n="0850b10"/>欲到彼岸。须凭般若。此岸者。乃众<note place="inline">平声</note>生作业受苦。 <lb ed="X" n="0760c07"/><lb ed="R038" n="0850b11"/>生死轮迴之地。彼岸者。谓诸<persName>佛</persName>菩萨。究竟超脱。淸 <lb ed="X" n="0760c08"/><lb ed="R038" n="0850b12"/>净安乐之地。凡夫即此岸。<persName>佛</persName>道即彼岸。一念恶。即 <lb ed="X" n="0760c09"/><lb ed="R038" n="0850b13"/>此岸。一念善。即彼岸。六道如苦海。<note place="inline">六道者天人阿修罗地狱饿鬼 <lb ed="X" n="0760c10"/><lb ed="R038" n="0850b14"/>畜牲</note>无舟而不渡。以般若六度为舟航。<note place="inline">度。与渡同。六度见此後陈 <lb ed="X" n="0760c11"/><lb ed="R038" n="0850b15"/>解</note>渡六道之苦海。又西土俗语。凡作事了办。皆言 <lb ed="X" n="0760c12"/><lb ed="R038" n="0850b16"/>到彼岸。经者。径也。此经乃学<persName>佛</persName>之径路。以金刚智 <lb ed="X" n="0760c13"/><lb ed="R038" n="0850b17"/>慧。径到彼岸。</p> <lb ed="X" n="0760c14"/><lb ed="R038" n="0850b18"/><p xml:id="pX24p0760c1401">冲应真人周史卿作扬亚夫真赞解云。铁之为物。 <lb ed="X" n="0760c15"/><lb ed="R038" n="0851a01"/>其生在矿。其成为铁。性刚而体不变。火王<note place="inline">去声</note>而器 <lb ed="X" n="0760c16"/><lb ed="R038" n="0851a02"/>乃成。<persName>佛</persName>之所以喩金刚也。又因其兄看圆觉经以 <lb ed="X" n="0760c17"/><lb ed="R038" n="0851a03"/>书示之曰。古人有云。靑靑翠竹。总是真如。<g ref="#CB15106">鬱</g><g ref="#CB15106">鬱</g>黄 <lb ed="X" n="0760c18"/><lb ed="R038" n="0851a04"/>华。无非般若。真如与翠竹一体。盖无色声香味触 <lb ed="X" n="0760c19"/><lb ed="R038" n="0851a05"/>法也。<note place="inline">六尘</note>般若与黄花一类。盖无见闻觉知也 <lb ed="X" n="0760c20"/><lb ed="R038" n="0851a06"/>陈雄曰。波罗蜜有六。或佈施。<note place="inline">度悭贪</note>或持戒。<note place="inline">度婬邪</note>或 <lb ed="X" n="0760c21"/><lb ed="R038" n="0851a07"/>忍辱。<note place="inline">度嗔恚</note>或精进。<note place="inline">度懈退</note>或禅定。<note place="inline">度散乱</note>各占六度之 <lb ed="X" n="0760c22"/><lb ed="R038" n="0851a08"/>一。唯一般若。能生八万四千智慧。则六度兼该。万 <lb ed="X" n="0760c23"/><lb ed="R038" n="0851a09"/>行具备。是故<persName>如来</persName>。以智慧力。凿人我山。以智慧因。 <lb ed="X" n="0760c24"/><lb ed="R038" n="0851a10"/>取烦恼矿。以智慧火。炼成<persName>佛</persName>性精金。夫殖善根者。 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0761a" n="0761a"/> <lb ed="X" n="0761a01"/><lb ed="R038" n="0851a11"/>始而诵经。终而悟理。得坚固力。金刚是也。具大智 <lb ed="X" n="0761a02"/><lb ed="R038" n="0851a12"/>慧。般若是也。度生死海。登菩提岸。波罗蜜是也。五 <lb ed="X" n="0761a03"/><lb ed="R038" n="0851a13"/>祖大师。常劝僧俗。但持金刚经。即自见性成<persName>佛</persName>。六 <lb ed="X" n="0761a04"/><lb ed="R038" n="0851a14"/>祖大师。一夜听五祖说法。恰至应无所住。而生其 <lb ed="X" n="0761a05"/><lb ed="R038" n="0851a15"/>心。言下便悟。兹其所以为上乘顿教也欤。</p> <lb ed="X" n="0761a06"/><lb ed="R038" n="0851a16"/><p xml:id="pX24p0761a0601">颜柄曰。只这一卷经。六道含灵。一切性中。皆悉具 <lb ed="X" n="0761a07"/><lb ed="R038" n="0851a17"/>足。盖为受身之後。妄为六根。<note place="inline">眼耳鼻舌身意</note>六尘。<note place="inline">色声香味触法</note> <lb ed="X" n="0761a08"/><lb ed="R038" n="0851a18"/>理没此一段灵光。终日冥冥。不知不觉。故我<persName>佛</persName>生 <lb ed="X" n="0761a09"/><lb ed="R038" n="0851b01"/>慈悲心。愿救一切众生。齐超苦海。共证菩提。所以 <lb ed="X" n="0761a10"/><lb ed="R038" n="0851b02"/>在<name role="" type="person">舍卫国</name>中。为说是经。大意只是为人解黏去缚。 <lb ed="X" n="0761a11"/><lb ed="R038" n="0851b03"/>直下明了自性。自性坚固。万劫不壞。如金性坚刚 <lb ed="X" n="0761a12"/><lb ed="R038" n="0851b04"/>也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0761a13"/><lb ed="R038" n="0851b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">译者</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0761a1301">姚秦三藏鸠摩罗什奉诏译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0761a14"/><lb ed="R038" n="0851b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0761a1401">译者。用中国之言。翻改西土之语也。</p> <lb ed="X" n="0761a15"/><lb ed="R038" n="0851b07"/><p xml:id="pX24p0761a1501">按晋书。鸠摩罗什。天竺人也。父鸠摩罗炎。龟兹<note place="inline">西汉 <lb ed="X" n="0761a16"/><lb ed="R038" n="0851b08"/>书。龟兹音邱兹</note>王闻其名。请为国师。王有妹。遂乃逼以妻 <lb ed="X" n="0761a17"/><lb ed="R038" n="0851b09"/><note place="inline">云声</note>焉。既而罗什在胎。其母慧解<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0761a1701" n="0761a1701"/><anchor xml:id="beg0761a1701" n="0761a1701"/>佳<anchor xml:id="end0761a1701"/>买切</note>倍常。母遂与 <lb ed="X" n="0761a18"/><lb ed="R038" n="0851b10"/>俱出家。年十二。其母携到沙勒。姚兴<note place="inline">後秦</note>迎罗什入 <lb ed="X" n="0761a19"/><lb ed="R038" n="0851b11"/><name role="" type="person">逍遥园</name>译出众经。罗什死于长安。薪灭形碎。唯舌 <lb ed="X" n="0761a20"/><lb ed="R038" n="0851b12"/>不烂。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0761a21"/><lb ed="R038" n="0851b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法会因由分第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0761a2101">〇法会因由分第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0761a22"/><lb ed="R038" n="0851b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0761a2201">说法聚会。由此起因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0761a23"/><lb ed="R038" n="0851b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0761a2301">如是我闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0761a24"/><lb ed="R038" n="0851b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0761a2401"><name role="" type="person">王日休</name>曰。是。此也。指此一经之所言也。我者。乃编 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0761b" n="0761b"/> <lb ed="X" n="0761b01"/><lb ed="R038" n="0851b17"/>集经者自谓。是阿难迦葉<note place="inline">阿入声。迦音家。葉音摄</note>也。如是我 <lb ed="X" n="0761b02"/><lb ed="R038" n="0851b18"/>闻者。如此经之所言。乃我亲闻之于<persName>佛</persName>也。弟子尝 <lb ed="X" n="0761b03"/><lb ed="R038" n="0852a01"/>问<persName>佛</persName>云。他时编集经教。当如何起首。<persName>佛</persName>言从如是 <lb ed="X" n="0761b04"/><lb ed="R038" n="0852a02"/>我闻起。</p> <lb ed="X" n="0761b05"/><lb ed="R038" n="0852a03"/><p xml:id="pX24p0761b0501">李文会曰。如是我闻者。<persName>如来</persName>临涅槃日。阿难问曰。 <lb ed="X" n="0761b06"/><lb ed="R038" n="0852a04"/><persName>佛</persName>灭度後。一切经首。初安何字。<persName>佛</persName>言初安如是我 <lb ed="X" n="0761b07"/><lb ed="R038" n="0852a05"/>闻。次显处所。是故傅大士云。<persName>如来</persName>涅槃日。娑罗双 <lb ed="X" n="0761b08"/><lb ed="R038" n="0852a06"/>树间。阿难没忧海。悲恸不能前。优波初请问。经首 <lb ed="X" n="0761b09"/><lb ed="R038" n="0852a07"/>立何言。<persName>佛</persName>教如是著。万代古今传。若以诸大宗师 <lb ed="X" n="0761b10"/><lb ed="R038" n="0852a08"/>言之。如者。众生之性。万别千差。动静不一。无可比 <lb ed="X" n="0761b11"/><lb ed="R038" n="0852a09"/>类。无可等伦。是者。只是众生性之别名。離性之外。 <lb ed="X" n="0761b12"/><lb ed="R038" n="0852a10"/>更无别法。又云。法非有无谓之如。皆是<persName>佛</persName>法谓之 <lb ed="X" n="0761b13"/><lb ed="R038" n="0852a11"/>是。</p> <lb ed="X" n="0761b14"/><lb ed="R038" n="0852a12"/><p xml:id="pX24p0761b1401">川禅师云。如是。古人道。唤作如如。早是变了也。且 <lb ed="X" n="0761b15"/><lb ed="R038" n="0852a13"/>道变向甚么处去。咄。不得乱走。毕竟作么生。道火 <lb ed="X" n="0761b16"/><lb ed="R038" n="0852a14"/>不曾烧却口。如如。明镜当台万象居。是是。水不離 <lb ed="X" n="0761b17"/><lb ed="R038" n="0852a15"/>波波是水。镜水尘风不到时。应现无瑕照天地。我 <lb ed="X" n="0761b18"/><lb ed="R038" n="0852a16"/>者。为性自在。强名之也。又云。身非有我。亦非无我。 <lb ed="X" n="0761b19"/><lb ed="R038" n="0852a17"/>不二自在。名为真我。又云。净裸裸赤洒洒。没可把。 <lb ed="X" n="0761b20"/><lb ed="R038" n="0852a18"/>颂曰。我我。认著分明成两个。不动纤毫合本然。知 <lb ed="X" n="0761b21"/><lb ed="R038" n="0852b01"/>音自有松风和。闻者听闻也。经云。听非有闻。亦非 <lb ed="X" n="0761b22"/><lb ed="R038" n="0852b02"/>无闻。了无取捨。名为真闻。又云。切忌随他去。颂曰。 <lb ed="X" n="0761b23"/><lb ed="R038" n="0852b03"/>猿啼岭上。鹤唳林间。断雲风捲。水激长湍。最爱晚 <lb ed="X" n="0761b24"/><lb ed="R038" n="0852b04"/>秋霜牛夜。一声新雁觉天寒。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0761c" n="0761c"/> <lb ed="X" n="0761c01"/><lb ed="R038" n="0852b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0761c0101">一时<persName>佛</persName>在<name role="" type="person">舍卫国</name>祇<note place="inline">音祈</note>树<name role="" type="person">给孤独园</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0761c02"/><lb ed="R038" n="0852b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0761c0201">肇法师曰。一时者。说此般若时也。</p> <lb ed="X" n="0761c03"/><lb ed="R038" n="0852b07"/><p xml:id="pX24p0761c0301">李文会曰。一时者。谓说理契機感应道交之时也。</p> <lb ed="X" n="0761c04"/><lb ed="R038" n="0852b08"/><p xml:id="pX24p0761c0401">川禅师曰。一。相随来也。颂曰。一一。破二成三从此 <lb ed="X" n="0761c05"/><lb ed="R038" n="0852b09"/>出。乾坤混沌未分前。<anchor xml:id="nkr_note_add_0761c0501" n="0761c0501"/><anchor xml:id="beg0761c0501" n="0761c0501"/>已<anchor xml:id="end0761c0501"/>是一生参学毕。时。如人饮 <lb ed="X" n="0761c06"/><lb ed="R038" n="0852b10"/>水。冷暖自知。颂曰。时时。淸风明月镇相随。桃红李 <lb ed="X" n="0761c07"/><lb ed="R038" n="0852b11"/>白蔷薇紫。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0761001" n="0761001"/>间著东君总不知。</p> <lb ed="X" n="0761c08"/><lb ed="R038" n="0852b12"/><p xml:id="pX24p0761c0801">疏抄云。<persName>佛</persName>者。梵语也。具云<persName>佛陀</persName>。唐言觉者。谓自觉 <lb ed="X" n="0761c09"/><lb ed="R038" n="0852b13"/>觉他。觉圆满故。一切有情咸具此道。悟者即名<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0761c10"/><lb ed="R038" n="0852b14"/>迷者曰众生。</p> <lb ed="X" n="0761c11"/><lb ed="R038" n="0852b15"/><p xml:id="pX24p0761c1101">李文会曰。<persName>佛</persName>者梵音。唐言觉也。内觉无诸妄念。外 <lb ed="X" n="0761c12"/><lb ed="R038" n="0852b16"/>觉不染六尘。又云<persName>佛</persName>者。是教主也。非相而相。应身 <lb ed="X" n="0761c13"/><lb ed="R038" n="0852b17"/><persName>佛</persName>也。相而非相。报身<persName>佛</persName>也。非相非非相。法身<persName>佛</persName>也。</p> <lb ed="X" n="0761c14"/><lb ed="R038" n="0852b18"/><p xml:id="pX24p0761c1401">川禅师云。<persName>佛</persName>。无面目。说是非汉。颂曰。小名悉达。长 <lb ed="X" n="0761c15"/><lb ed="R038" n="0853a01"/>号释迦。度人无数。摄伏群邪。若言他是<persName>佛</persName>。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0761c1501" n="0761c1501"/><anchor xml:id="beg0761c1501" n="0761c1501"/>己<anchor xml:id="end0761c1501"/>却 <lb ed="X" n="0761c16"/><lb ed="R038" n="0853a02"/>成魔。只把一枝无孔笛。为君吹起太平歌。</p> <lb ed="X" n="0761c17"/><lb ed="R038" n="0853a03"/><p xml:id="pX24p0761c1701">六祖曰。<name role="" type="person">舍卫国</name>者。波斯匿王所居之国。祇者。匿王 <lb ed="X" n="0761c18"/><lb ed="R038" n="0853a04"/>太子祇陀。树是祇陀所施。故言祇树。</p> <lb ed="X" n="0761c19"/><lb ed="R038" n="0853a05"/><p xml:id="pX24p0761c1901">疏抄云。经云。<name role="" type="person">舍卫国</name>有一长者名须达拏。常施孤 <lb ed="X" n="0761c20"/><lb ed="R038" n="0853a06"/>独贫。故曰<name role="" type="person">给孤独</name>长者。因往<name role="" type="person">王舍城</name>中护弥长者 <lb ed="X" n="0761c21"/><lb ed="R038" n="0853a07"/>家为男求婚。见其家备设香花。云来旦请<persName>佛</persName>说法。 <lb ed="X" n="0761c22"/><lb ed="R038" n="0853a08"/>须达闻之。心生惊怖。何也。须达本事外道。乍闻<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0761c23"/><lb ed="R038" n="0853a09"/>名。所以怕怖。至来日。闻<persName>佛</persName>说法。心开意解。欲请<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0761c24"/><lb ed="R038" n="0853a10"/>归。<persName>佛</persName>许之。令须达先归家卜勝地。唯有<name role="" type="person">祇陀太子</name> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0762a" n="0762a"/> <lb ed="X" n="0762a01"/><lb ed="R038" n="0853a11"/>有园。方廣严洁。往白太子。太子戏曰。若布金满园。 <lb ed="X" n="0762a02"/><lb ed="R038" n="0853a12"/>我当卖之。须达便归家运金。侧布八十顷园幷满。 <lb ed="X" n="0762a03"/><lb ed="R038" n="0853a13"/>是以太子更不复<anchor xml:id="nkr_note_orig_0762001" n="0762001"/>爱其金。同建精舍。请<persName>佛</persName>说法。曰 <lb ed="X" n="0762a04"/><lb ed="R038" n="0853a14"/><name role="" type="person">祇树给孤独园</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762a05"/><lb ed="R038" n="0853a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762a0501">与大比<note place="inline">音鼻</note>邱众千二百五十人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762a06"/><lb ed="R038" n="0853a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762a0601">僧子荣。引智度论三卷云。<persName>如来</persName>临入涅<note place="inline">奴结切</note>槃时。 <lb ed="X" n="0762a07"/><lb ed="R038" n="0853a17"/>告阿<note place="inline">入声</note>难言。十二部经。汝当流通。复告优波離言。 <lb ed="X" n="0762a08"/><lb ed="R038" n="0853a18"/>一切律戒汝当受持。阿难闻<persName>佛</persName>付嘱。心没忧海。时 <lb ed="X" n="0762a09"/><lb ed="R038" n="0853b01"/>优波離尊者。语阿难言。汝是守护<persName>佛</persName>法藏者。当问 <lb ed="X" n="0762a10"/><lb ed="R038" n="0853b02"/><persName>佛</persName>未来要事。于是优波離尊者。同阿难往问<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0762a11"/><lb ed="R038" n="0853b03"/>四条事。第一问一切经首。当置何言。答曰。一切经 <lb ed="X" n="0762a12"/><lb ed="R038" n="0853b04"/>首。当置如是。第二问以何为师。答曰。以波罗提木 <lb ed="X" n="0762a13"/><lb ed="R038" n="0853b05"/>叉。是汝大师。此云戒。第三问依何而住。答曰。皆依 <lb ed="X" n="0762a14"/><lb ed="R038" n="0853b06"/>四念处而住。四念者。一观身不净。二观受是苦。三 <lb ed="X" n="0762a15"/><lb ed="R038" n="0853b07"/>观心不住。四观法无我。第四问恶性比丘。如何共 <lb ed="X" n="0762a16"/><lb ed="R038" n="0853b08"/>住。答曰。恶性比丘。以梵檀治之。此云默摈。<note place="inline">梵语梵檀者。犹 <lb ed="X" n="0762a17"/><lb ed="R038" n="0853b09"/>中国言默摈。默摈者。正如<name role="" type="person">黄鲁直</name>云。万言万当不如一默。百战百勝不如一忍。摈者。敬而远之之意。此处 <lb ed="X" n="0762a18"/><lb ed="R038" n="0853b10"/>恶性比丘之道也</note><persName>如来</persName>于是付嘱言讫。在俱尸罗大城。娑 <lb ed="X" n="0762a19"/><lb ed="R038" n="0853b11"/>罗双树间。示般涅槃。阿难闻<persName>佛</persName>入涅槃。闷绝忧恼。 <lb ed="X" n="0762a20"/><lb ed="R038" n="0853b12"/>不能前问四事。</p> <lb ed="X" n="0762a21"/><lb ed="R038" n="0853b13"/><p xml:id="pX24p0762a2101"><name role="" type="person">王日休</name>曰。梵语比丘。此云乞士。谓上乞法于诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0762a22"/><lb ed="R038" n="0853b14"/>以明<anchor xml:id="nkr_note_add_0762a2201" n="0762a2201"/><anchor xml:id="beg0762a2201" n="0762a2201"/>己<anchor xml:id="end0762a2201"/>之真性。下乞食于世人。以为世人种福。此 <lb ed="X" n="0762a23"/><lb ed="R038" n="0853b15"/>所以名乞士也。大比丘。则得道之深者。乃菩萨阿 <lb ed="X" n="0762a24"/><lb ed="R038" n="0853b16"/>罗汉之类也。俱。谓同处也。谓<persName>佛</persName>与此千二百五十 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0762b" n="0762b"/> <lb ed="X" n="0762b01"/><lb ed="R038" n="0853b17"/>人。同处于<name role="" type="person">给孤独园</name>中。</p> <lb ed="X" n="0762b02"/><lb ed="R038" n="0853b18"/><p xml:id="pX24p0762b0201">陈雄曰。比丘。今之僧是也。</p> <lb ed="X" n="0762b03"/><lb ed="R038" n="0854a01"/><p xml:id="pX24p0762b0301">李文会曰。比丘者。去恶取善。名小比丘。善恶俱遣。 <lb ed="X" n="0762b04"/><lb ed="R038" n="0854a02"/>名大比丘也。若人悟达此理。即证阿罗汉位。能破 <lb ed="X" n="0762b05"/><lb ed="R038" n="0854a03"/>六贼。小乘四果人也。</p> <lb ed="X" n="0762b06"/><lb ed="R038" n="0854a04"/><p xml:id="pX24p0762b0601">川禅师颂曰。巍巍堂堂。万法中王。三十二相。百千 <lb ed="X" n="0762b07"/><lb ed="R038" n="0854a05"/>种光。圣凡瞻仰。外道归降。莫谓慈容难得见。不離 <lb ed="X" n="0762b08"/><lb ed="R038" n="0854a06"/>祇园大道场。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762b09"/><lb ed="R038" n="0854a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762b0901">尔时<persName>世尊</persName>。食时著<note place="inline">音酌</note>衣持钵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762b10"/><lb ed="R038" n="0854a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762b1001"><name role="" type="person">王日休</name>曰。尔时者。彼时也。<persName>佛</persName>为三界之尊。故称世 <lb ed="X" n="0762b11"/><lb ed="R038" n="0854a09"/>尊。三界者谓欲界。色界。无色界也。</p> <lb ed="X" n="0762b12"/><lb ed="R038" n="0854a10"/><p xml:id="pX24p0762b1201">僧若讷。引毘罗三昧经云。早起诸天。日中诸<persName>佛</persName>。日 <lb ed="X" n="0762b13"/><lb ed="R038" n="0854a11"/>西异类。日暮鬼神。今言食时。正当午前。将行乞食 <lb ed="X" n="0762b14"/><lb ed="R038" n="0854a12"/>之时也。</p> <lb ed="X" n="0762b15"/><lb ed="R038" n="0854a13"/><p xml:id="pX24p0762b1501">李文会曰。尔时者。<persName>佛</persName>现世时也。<persName>世尊</persName>者。三界四生 <lb ed="X" n="0762b16"/><lb ed="R038" n="0854a14"/>中。智慧福德无有等量。一切世间之所尊也。食时 <lb ed="X" n="0762b17"/><lb ed="R038" n="0854a15"/>者。正当午食将办之时也。著衣者。著柔和忍辱之 <lb ed="X" n="0762b18"/><lb ed="R038" n="0854a16"/>衣也。</p> <lb ed="X" n="0762b19"/><lb ed="R038" n="0854a17"/><p xml:id="pX24p0762b1901">疏抄云。著衣者。著僧伽之衣。即二十五条大衣也。 <lb ed="X" n="0762b20"/><lb ed="R038" n="0854a18"/>持钵者。持四天王所献之钵也。</p> <lb ed="X" n="0762b21"/><lb ed="R038" n="0854b01"/><p xml:id="pX24p0762b2101">遗教经云。渐耻之服。于诸莊严。最为第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762b22"/><lb ed="R038" n="0854b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762b2201">入舍卫大城乞食。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762b23"/><lb ed="R038" n="0854b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762b2301">僧若讷曰。寺在城外。故云入也。乞食者。<persName>佛</persName>是金轮 <lb ed="X" n="0762b24"/><lb ed="R038" n="0854b04"/>王子。而自持钵乞食。为欲教化众生捨離憍慢也。</p> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0762c" n="0762c"/> <lb ed="X" n="0762c01"/><lb ed="R038" n="0854b05"/><p xml:id="pX24p0762c0101">李文会曰。乞食者。欲使後世比丘不积聚财宝也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762c02"/><lb ed="R038" n="0854b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762c0201">于其城中次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0762c0201" n="0762c0201"/><anchor xml:id="beg0762c0201" n="0762c0201"/>已<anchor xml:id="end0762c0201"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762c03"/><lb ed="R038" n="0854b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762c0301">僧若讷曰。不越贫从富。不捨贱从贵。大慈平等。无 <lb ed="X" n="0762c04"/><lb ed="R038" n="0854b08"/>有选择。故曰次第。</p> <lb ed="X" n="0762c05"/><lb ed="R038" n="0854b09"/><p xml:id="pX24p0762c0501">李文会曰。次第者。<persName>如来</persName>慈悲。不择贫富。平等普化 <lb ed="X" n="0762c06"/><lb ed="R038" n="0854b10"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762c07"/><lb ed="R038" n="0854b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762c0701">还至本处饭食讫收衣钵洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0762c0701" n="0762c0701"/><anchor xml:id="beg0762c0701" n="0762c0701"/>已<anchor xml:id="end0762c0701"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762c08"/><lb ed="R038" n="0854b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762c0801"><name role="" type="person">王日休</name>曰。乞食而归。故曰还至本处饭食<anchor xml:id="nkr_note_add_0762c0801" n="0762c0801"/><anchor xml:id="beg0762c0801" n="0762c0801"/>已<anchor xml:id="end0762c0801"/>毕。收 <lb ed="X" n="0762c09"/><lb ed="R038" n="0854b13"/>衣钵洗足者。谓收起袈裟与钵盂。然後洗足。以<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0762c10"/><lb ed="R038" n="0854b14"/>行则跣足故也。</p> <lb ed="X" n="0762c11"/><lb ed="R038" n="0854b15"/><p xml:id="pX24p0762c1101">李文会曰。洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0762c1101" n="0762c1101"/><anchor xml:id="beg0762c1101" n="0762c1101"/>已<anchor xml:id="end0762c1101"/>者。净身业也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762c12"/><lb ed="R038" n="0854b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762c1201">敷座而坐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762c13"/><lb ed="R038" n="0854b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762c1301">颜丙曰。敷。乃排布也。排布高座而坐。</p> <lb ed="X" n="0762c14"/><lb ed="R038" n="0854b18"/><p xml:id="pX24p0762c1401">智者禅师颂曰。法身本非食。应化亦如然。为长人 <lb ed="X" n="0762c15"/><lb ed="R038" n="0855a01"/>天福。慈悲作福田。收衣息劳虑。洗足離尘缘。欲证 <lb ed="X" n="0762c16"/><lb ed="R038" n="0855a02"/>三空理。跏趺示入禅。<note place="inline">疏抄云。三空者。三轮体空也。施者。受者。幷财等。名三轮也。 <lb ed="X" n="0762c17"/><lb ed="R038" n="0855a03"/>施者。反观体空。本无一物。故云理空。受者。观身无相。观法无名。身尙不有。物从何受。故曰受空。施受既空。 <lb ed="X" n="0762c18"/><lb ed="R038" n="0855a04"/>彼此无妄。其物自空。故云三轮体空</note>。</p> <lb ed="X" n="0762c19"/><lb ed="R038" n="0855a05"/><p xml:id="pX24p0762c1901">川禅师颂曰。饭食讫兮洗足<anchor xml:id="nkr_note_add_0762c1901" n="0762c1901"/><anchor xml:id="beg0762c1901" n="0762c1901"/>已<anchor xml:id="end0762c1901"/>。敷座坐来谁共委。 <lb ed="X" n="0762c20"/><lb ed="R038" n="0855a06"/>向下文长知不知。看看平地波涛起。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0762c21"/><lb ed="R038" n="0855a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">善现起请分第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762c2101">〇善现起请分第二</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762c22"/><lb ed="R038" n="0855a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762c2201">善现。即须菩提也。起来请<persName>佛</persName>说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762c23"/><lb ed="R038" n="0855a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0762c2301">时长老须菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0762c24"/><lb ed="R038" n="0855a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0762c2401"><name role="" type="person">王日休</name>曰。长老。谓在大众中。乃年长而老者也。</p> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0763a" n="0763a"/> <lb ed="X" n="0763a01"/><lb ed="R038" n="0855a11"/><p xml:id="pX24p0763a0101">李文会曰。时者。空生起<anchor xml:id="nkr_note_orig_0763001" n="0763001"/>间之时也。长老者。德尊年 <lb ed="X" n="0763a02"/><lb ed="R038" n="0855a12"/>高也。须菩提者。梵语也。唐言解空是也。</p> <lb ed="X" n="0763a03"/><lb ed="R038" n="0855a13"/><p xml:id="pX24p0763a0301">僧若讷曰。梵语须菩提。此翻善吉善现空生。尊者 <lb ed="X" n="0763a04"/><lb ed="R038" n="0855a14"/>初生时。其家一空。相师占之唯善唯吉。後解空法。 <lb ed="X" n="0763a05"/><lb ed="R038" n="0855a15"/>以显前相。</p> <lb ed="X" n="0763a06"/><lb ed="R038" n="0855a16"/><p xml:id="pX24p0763a0601">僧了性曰。须菩提。人人有之。若人顿悟空寂之性。 <lb ed="X" n="0763a07"/><lb ed="R038" n="0855a17"/>故名解空。全空之性。真是菩提。故名须菩提。空性 <lb ed="X" n="0763a08"/><lb ed="R038" n="0855a18"/>出生万法。故名空生尊者。空性随缘。应现利人利 <lb ed="X" n="0763a09"/><lb ed="R038" n="0855b01"/>物。亦名善现。万行吉祥。亦名善吉尊者。随德应现。 <lb ed="X" n="0763a10"/><lb ed="R038" n="0855b02"/>强名五种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0763a11"/><lb ed="R038" n="0855b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0763a1101">在大众中即从座起偏袒右肩。右膝著地合掌恭敬 <lb ed="X" n="0763a12"/><lb ed="R038" n="0855b04"/>而白<persName>佛</persName>言。稀有<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0763a13"/><lb ed="R038" n="0855b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0763a1301">李文会曰。须菩提解空第一。故先起问。右膝著地 <lb ed="X" n="0763a14"/><lb ed="R038" n="0855b06"/>者。先净三业。摧伏身心。整仪赞<persName>佛</persName>也。合掌者。心合 <lb ed="X" n="0763a15"/><lb ed="R038" n="0855b07"/>于道。道合于心也。稀有者。我<persName>佛</persName>性能含融万法。无 <lb ed="X" n="0763a16"/><lb ed="R038" n="0855b08"/>可比类也。</p> <lb ed="X" n="0763a17"/><lb ed="R038" n="0855b09"/><p xml:id="pX24p0763a1701">僧若讷曰。言偏袒者。此土谢过请罪。故肉袒。西土 <lb ed="X" n="0763a18"/><lb ed="R038" n="0855b10"/>兴敬礼仪。故偏袒。两土风俗。有所不同。言右肩者。 <lb ed="X" n="0763a19"/><lb ed="R038" n="0855b11"/>弟子侍师。示执捉之仪。作用之便。言右膝著。地者。 <lb ed="X" n="0763a20"/><lb ed="R038" n="0855b12"/>文殊问般若经云。右是正道。左是邪道。用正去邪。 <lb ed="X" n="0763a21"/><lb ed="R038" n="0855b13"/>将请以无。相之正行。</p> <lb ed="X" n="0763a22"/><lb ed="R038" n="0855b14"/><p xml:id="pX24p0763a2201"><name role="" type="person">王日休</name>曰。白。谓启白。希。少也。<persName>世尊</persName>。<persName>佛</persName>号也。先歎其 <lb ed="X" n="0763a23"/><lb ed="R038" n="0855b15"/>少有。次又呼<persName>佛</persName>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0763a24"/><lb ed="R038" n="0855b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0763a2401"><persName>如来</persName>善护念诸菩萨。善付嘱诸菩萨。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0763b" n="0763b"/> <lb ed="X" n="0763b01"/><lb ed="R038" n="0855b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0763b0101"><name role="" type="person">王日休</name>曰。<persName>如来</persName>者。<persName>佛</persName>号也。<persName>佛</persName>所以谓之<persName>如来</persName>者。以 <lb ed="X" n="0763b02"/><lb ed="R038" n="0855b18"/>真性谓之真如。然则如者。真性之谓也。真性所以 <lb ed="X" n="0763b03"/><lb ed="R038" n="0856a01"/>谓之如者。以其明则照无量世界而无所蔽。慧则 <lb ed="X" n="0763b04"/><lb ed="R038" n="0856a02"/>通无量劫事而无所碍。能变现为一切众生而无 <lb ed="X" n="0763b05"/><lb ed="R038" n="0856a03"/>所不可。是诚能自如者也。其谓之来者。以真性能 <lb ed="X" n="0763b06"/><lb ed="R038" n="0856a04"/>随所而来现。故谓之<persName>如来</persName>。真如本无去来。而谓之 <lb ed="X" n="0763b07"/><lb ed="R038" n="0856a05"/>来者。盖谓应现于此。而谓之来也。若人至诚祷告。 <lb ed="X" n="0763b08"/><lb ed="R038" n="0856a06"/>则有感应。若欲为一切众生设化。则现色身。皆其 <lb ed="X" n="0763b09"/><lb ed="R038" n="0856a07"/>来者也。此<persName>佛</persName>所以谓之<persName>如来</persName>。然则言如如者。乃真 <lb ed="X" n="0763b10"/><lb ed="R038" n="0856a08"/>性之本体也。言来者。乃真性之应用也。是则<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0763b11"/><lb ed="R038" n="0856a09"/>二字。兼<persName>佛</persName>之体用而言之矣。此经所以常言<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0763b12"/><lb ed="R038" n="0856a10"/>也。梵语菩萨。本云菩提萨埵。<note place="inline">音朵</note>欲略其文而便于 <lb ed="X" n="0763b13"/><lb ed="R038" n="0856a11"/>称呼。故云菩萨。梵语菩提。此云觉。梵语萨埵。此云 <lb ed="X" n="0763b14"/><lb ed="R038" n="0856a12"/>有情。有情则众生也。一切众生有<persName>佛</persName>性者。皆有生 <lb ed="X" n="0763b15"/><lb ed="R038" n="0856a13"/>而有情。唯菩萨在有情之中。乃觉语者。故谓之觉 <lb ed="X" n="0763b16"/><lb ed="R038" n="0856a14"/>有情也。大略言之。情则妄想也。菩萨未能绝尽其 <lb ed="X" n="0763b17"/><lb ed="R038" n="0856a15"/>情想。唯修至<persName>佛</persName>地。则情想绝矣。故<persName>佛</persName>独谓之觉。而 <lb ed="X" n="0763b18"/><lb ed="R038" n="0856a16"/>不谓之有情。<persName>佛</persName>言一切诸<persName>佛</persName>。解脱诸想。尽无馀故 <lb ed="X" n="0763b19"/><lb ed="R038" n="0856a17"/>是也。<persName>佛</persName>又云。十一地菩萨。皆有三种愚痴。岂非所 <lb ed="X" n="0763b20"/><lb ed="R038" n="0856a18"/>谓愚痴者。亦情想之类乎。此菩萨所以谓之有情。 <lb ed="X" n="0763b21"/><lb ed="R038" n="0856b01"/>而不得独谓之觉也。</p> <lb ed="X" n="0763b22"/><lb ed="R038" n="0856b02"/><p xml:id="pX24p0763b2201">陈雄曰。菩萨受<persName>如来</persName>教法者也。诸菩萨。指大众言 <lb ed="X" n="0763b23"/><lb ed="R038" n="0856b03"/>之也。大众听<persName>如来</persName>说法。固当信受奉行。倘<persName>如来</persName>不 <lb ed="X" n="0763b24"/><lb ed="R038" n="0856b04"/>起慈悲心。卫护眷念俾信受是法。则恶魔或得以 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0763c" n="0763c"/> <lb ed="X" n="0763c01"/><lb ed="R038" n="0856b05"/>恼乱。不付委嘱讬。俾奉行是法。则勝法有时而断 <lb ed="X" n="0763c02"/><lb ed="R038" n="0856b06"/>绝。故须菩提于大众听法之初。未遑他恤。唯愿如 <lb ed="X" n="0763c03"/><lb ed="R038" n="0856b07"/>来起慈悲心。为之护念付嘱也。</p> <lb ed="X" n="0763c04"/><lb ed="R038" n="0856b08"/><p xml:id="pX24p0763c0401">李文会曰。如者不生。来者不灭。非来非去。非坐非 <lb ed="X" n="0763c05"/><lb ed="R038" n="0856b09"/>卧。心常空寂湛然淸净也。善护念者。善教诸人不 <lb ed="X" n="0763c06"/><lb ed="R038" n="0856b10"/>起妄念也。诸菩萨者。诸者不一之義。菩之言照。萨 <lb ed="X" n="0763c07"/><lb ed="R038" n="0856b11"/>之言见。照见五蕴皆空。谓色受想行识也。菩萨者。 <lb ed="X" n="0763c08"/><lb ed="R038" n="0856b12"/>梵语也。唐言道心众生。常行恭敬。乃至鳞甲羽毛。 <lb ed="X" n="0763c09"/><lb ed="R038" n="0856b13"/>蛆虫蝼蚁。悉起敬爱之心。不生轻慢。此<persName>佛</persName>所谓蠢 <lb ed="X" n="0763c10"/><lb ed="R038" n="0856b14"/>动含灵。皆有<persName>佛</persName>性也。善付<anchor xml:id="nkr_note_add_0763c1001" n="0763c1001"/><anchor xml:id="beg0763c1001" n="0763c1001"/>嘱<anchor xml:id="end0763c1001"/>者。念念精进。勿令染 <lb ed="X" n="0763c11"/><lb ed="R038" n="0856b15"/>著。前念纔著。後念即觉。勿令接续也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0763c12"/><lb ed="R038" n="0856b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0763c1201"><persName>世尊</persName>。善男子。善女人。发阿耨<note place="inline">奴沃切</note>多罗三藐<note place="inline">弥略切又亡沼 <lb ed="X" n="0763c13"/><lb ed="R038" n="0856b17"/>切</note>三菩提心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0763c14"/><lb ed="R038" n="0856b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0763c1401"><name role="" type="person">王日休</name>曰。梵语阿。此云无。梵语耨多罗。此云上。梵 <lb ed="X" n="0763c15"/><lb ed="R038" n="0857a01"/>语三。此云正。梵语藐此云等。梵语菩提。此云觉。然 <lb ed="X" n="0763c16"/><lb ed="R038" n="0857a02"/>则阿耨多罗三藐三菩提者。乃无上正<persName>等正觉</persName>也。 <lb ed="X" n="0763c17"/><lb ed="R038" n="0857a03"/>谓真性也。真性即<persName>佛</persName>也。梵语<persName>佛</persName>。此云觉。故略言之 <lb ed="X" n="0763c18"/><lb ed="R038" n="0857a04"/>则谓之觉。详言之则谓之无上正<persName>等正觉</persName>也。以真 <lb ed="X" n="0763c19"/><lb ed="R038" n="0857a05"/>性无得而上之。故云无上。然上自诸<persName>佛</persName>。下至蠢动。 <lb ed="X" n="0763c20"/><lb ed="R038" n="0857a06"/>此性正相平等。故云正等。其觉圆明普照。无偏无 <lb ed="X" n="0763c21"/><lb ed="R038" n="0857a07"/>亏。故云正觉。得此性者。所以为<persName>佛</persName>。所以超脱三界。 <lb ed="X" n="0763c22"/><lb ed="R038" n="0857a08"/>不复轮迴。</p> <lb ed="X" n="0763c23"/><lb ed="R038" n="0857a09"/><p xml:id="pX24p0763c2301">僧若讷曰。菩萨初修行。皆发此廣大心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0763c24"/><lb ed="R038" n="0857a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0763c2401">云何应<note place="inline">于陵切</note>住。云何降<note place="inline">胡江切</note>伏其心。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0764a" n="0764a"/> <lb ed="X" n="0764a01"/><lb ed="R038" n="0857a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764a0101"><name role="" type="person">王日休</name>曰。应。当也。云。言也。云何者。言如何也。须菩 <lb ed="X" n="0764a02"/><lb ed="R038" n="0857a12"/>提于此问<persName>佛</persName>云。为善之男子。或女人。发阿耨多罗 <lb ed="X" n="0764a03"/><lb ed="R038" n="0857a13"/>三藐三菩提心。谓求真性成<persName>佛</persName>之心也。发求真性 <lb ed="X" n="0764a04"/><lb ed="R038" n="0857a14"/>成<persName>佛</persName>之心。云何应住。谓当住于何处也。云何降伏 <lb ed="X" n="0764a05"/><lb ed="R038" n="0857a15"/>其心。谓当如何降伏此妄想心也。</p> <lb ed="X" n="0764a06"/><lb ed="R038" n="0857a16"/><p xml:id="pX24p0764a0601">僧若讷曰。须菩提正发此二问。一问众生发无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0764001" n="0764001"/>土 <lb ed="X" n="0764a07"/><lb ed="R038" n="0857a17"/>心。欲求般若。云何可以安住谛理。二问降伏惑心。 <lb ed="X" n="0764a08"/><lb ed="R038" n="0857a18"/>云何可以折摄散乱。一经所说。不出此降住而<anchor xml:id="nkr_note_add_0764a0801" n="0764a0801"/><anchor xml:id="beg0764a0801" n="0764a0801"/>已<anchor xml:id="end0764a0801"/>。</p> <lb ed="X" n="0764a09"/><lb ed="R038" n="0857b01"/><p xml:id="pX24p0764a0901">李文会曰。云何降伏其心者。须菩提谓凡夫妄念。 <lb ed="X" n="0764a10"/><lb ed="R038" n="0857b02"/>烦恼无边。当依何法。即得调伏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0764a11"/><lb ed="R038" n="0857b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764a1101"><persName>佛</persName>言善哉善哉。须菩提。如汝所说。<persName>如来</persName>善护念诸菩 <lb ed="X" n="0764a12"/><lb ed="R038" n="0857b04"/>萨。善付嘱诸菩萨。汝今谛听。当为汝说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0764a13"/><lb ed="R038" n="0857b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764a1301">李文会曰。如汝所说者。是<persName>佛</persName>赞歎须菩提能知我 <lb ed="X" n="0764a14"/><lb ed="R038" n="0857b06"/>意。善教诸人。不起妄念。心常精进。勿令染著诸法 <lb ed="X" n="0764a15"/><lb ed="R038" n="0857b07"/>相也。谛听者。谛者名了。汝当了达声尘。本来不生。 <lb ed="X" n="0764a16"/><lb ed="R038" n="0857b08"/>勿逐语言。详审而听也。</p> <lb ed="X" n="0764a17"/><lb ed="R038" n="0857b09"/><p xml:id="pX24p0764a1701"><name role="" type="person">王日休</name>曰。谛。审也。谓仔细听也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0764a18"/><lb ed="R038" n="0857b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764a1801">善男子。善女人。发阿耨多罗三藐三菩提心。应如是 <lb ed="X" n="0764a19"/><lb ed="R038" n="0857b11"/>住。如是降伏其心。唯<note place="inline">以水切</note>然。<persName>世尊</persName>。愿乐<note place="inline">五教切</note>欲闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0764a20"/><lb ed="R038" n="0857b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764a2001">李文会曰。应如是住者。<persName>如来</persName>欲令众生之心。不生 <lb ed="X" n="0764a21"/><lb ed="R038" n="0857b13"/>不灭。湛然淸净。即能见性也。</p> <lb ed="X" n="0764a22"/><lb ed="R038" n="0857b14"/><p xml:id="pX24p0764a2201">庞居士曰。世人重珍宝。我爱刹那静。金多乱人心。 <lb ed="X" n="0764a23"/><lb ed="R038" n="0857b15"/>静见真如性。</p> <lb ed="X" n="0764a24"/><lb ed="R038" n="0857b16"/><p xml:id="pX24p0764a2401">逍遥翁曰。凡夫之心动而昏。圣人之心静而明。又 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0764b" n="0764b"/> <lb ed="X" n="0764b01"/><lb ed="R038" n="0857b17"/>云。凡人心境淸净。是<persName>佛</persName>国净土。心境浊乱。是魔王 <lb ed="X" n="0764b02"/><lb ed="R038" n="0857b18"/>秽土也。</p> <lb ed="X" n="0764b03"/><lb ed="R038" n="0858a01"/><p xml:id="pX24p0764b0301">黄<anchor xml:id="nkr_note_add_0764b0301" n="0764b0301"/><anchor xml:id="beg0764b0301" n="0764b0301"/>蘗<anchor xml:id="end0764b0301"/>禅师曰。凡夫多被境碍心。事碍理。常欲逃境 <lb ed="X" n="0764b04"/><lb ed="R038" n="0858a02"/>以安心。屛事以有理。不知乃是心碍境。理碍事。但 <lb ed="X" n="0764b05"/><lb ed="R038" n="0858a03"/>令心空境自空。理寂事自寂。勿倒用心也。又云。凡 <lb ed="X" n="0764b06"/><lb ed="R038" n="0858a04"/>夫取境。智者取心。心境双亡。乃是真法。亡境犹易。 <lb ed="X" n="0764b07"/><lb ed="R038" n="0858a05"/>亡心至难。人不敢亡心。恐落于空。无捞摸处。不知 <lb ed="X" n="0764b08"/><lb ed="R038" n="0858a06"/>空本无空。唯一真法界耳。凡夫皆逐境生心。遂生 <lb ed="X" n="0764b09"/><lb ed="R038" n="0858a07"/>欣厌。若欲无境。当亡其心。心亡则境空。境空则心 <lb ed="X" n="0764b10"/><lb ed="R038" n="0858a08"/>灭。若不亡心而但除境。境不可除。只益纷扰。故万 <lb ed="X" n="0764b11"/><lb ed="R038" n="0858a09"/>法唯心。心亦不可得。既无所得。便是究竟。何必区 <lb ed="X" n="0764b12"/><lb ed="R038" n="0858a10"/>区更求解脱也。如是降伏其心者。若见自性。即无 <lb ed="X" n="0764b13"/><lb ed="R038" n="0858a11"/>妄念。既无妄念。即是降伏其心矣。唯者应诺之辞。 <lb ed="X" n="0764b14"/><lb ed="R038" n="0858a12"/>然者协望之谓。愿乐欲闻者。欣乐欲闻其法也。</p> <lb ed="X" n="0764b15"/><lb ed="R038" n="0858a13"/><p xml:id="pX24p0764b1501">陈雄曰。唯者。诺其言也。然者。是其言也。</p> <lb ed="X" n="0764b16"/><lb ed="R038" n="0858a14"/><p xml:id="pX24p0764b1601">颜丙曰。发阿耨多罗三藐三菩提心。唐言谓无上 <lb ed="X" n="0764b17"/><lb ed="R038" n="0858a15"/>正<persName>等正觉</persName>心也。应者当也。住者。乃常住不灭也。须 <lb ed="X" n="0764b18"/><lb ed="R038" n="0858a16"/>菩提问有向善男女。发菩提心者。应当如何得常 <lb ed="X" n="0764b19"/><lb ed="R038" n="0858a17"/>住不灭。如何能降伏其心。<persName>佛</persName>称善哉善哉。乃赞歎 <lb ed="X" n="0764b20"/><lb ed="R038" n="0858a18"/>之辞。发菩提心者。应如是住。如是降伏其心。如是 <lb ed="X" n="0764b21"/><lb ed="R038" n="0858b01"/>者。只这是也。唯然者。乃须菩提领诺之辞。与曾子 <lb ed="X" n="0764b22"/><lb ed="R038" n="0858b02"/>曰唯无异。乐者爱也。愿爱欲闻说法也。</p> <lb ed="X" n="0764b23"/><lb ed="R038" n="0858b03"/><p xml:id="pX24p0764b2301">智者禅师颂曰。稀有稀有<persName>佛</persName>。妙理极泥洹。<note place="inline">此云寂灭一览 <lb ed="X" n="0764b24"/><lb ed="R038" n="0858b04"/>集入灭品云能事既毕人泥洹。舍利以留为<persName>佛</persName>事</note>云何降伏住。降伏住为 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0764c" n="0764c"/> <lb ed="X" n="0764c01"/><lb ed="R038" n="0858b05"/>难。二仪法中妙。<note place="inline">孚上座曰。法身之理。犹若太虚。竖穷三际。横亘十方。弥纶八极。包括 <lb ed="X" n="0764c02"/><lb ed="R038" n="0858b06"/>二仪。所谓包括二仪者。与此二仪法中妙之意同</note>三乘教喩宽。<note place="inline">法花经三卷。<persName>佛</persName>言乘 <lb ed="X" n="0764c03"/><lb ed="R038" n="0858b07"/>是三乘。便得快乐。自求涅槃。是名声闻乘。乐独善寂。是名辟支<persName>佛</persName>乘。度脱一切。是名大乘</note>善哉 <lb ed="X" n="0764c04"/><lb ed="R038" n="0858b08"/>今谛听。六贼免遮拦。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0764c05"/><lb ed="R038" n="0858b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">大乘正宗分第三</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764c0501">〇大乘正宗分第三</p></cb:div> <lb ed="X" n="0764c06"/><lb ed="R038" n="0858b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764c0601">大乘非小乘。正宗非邪宗<note place="inline">六祖壇经曰。乘是行義。<name role="" type="person">王日休</name>曰。乘乃车乘之 <lb ed="X" n="0764c07"/><lb ed="R038" n="0858b11"/>乘</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0764c08"/><lb ed="R038" n="0858b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764c0801"><persName>佛</persName>告须菩提。诸菩萨摩诃萨。应如是降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0764c09"/><lb ed="R038" n="0858b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764c0901">李文会曰。摩诃萨者。摩诃言大。心量廣大。不可测 <lb ed="X" n="0764c10"/><lb ed="R038" n="0858b14"/>量。乃是大悟人也。</p> <lb ed="X" n="0764c11"/><lb ed="R038" n="0858b15"/><p xml:id="pX24p0764c1101">王解详见第二分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0764c12"/><lb ed="R038" n="0858b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764c1201">所有一切众生之类<note place="inline">众。法花经读作平声</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0764c13"/><lb ed="R038" n="0858b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764c1301">六祖曰。一切者。总标也。次下别列九种。</p> <lb ed="X" n="0764c14"/><lb ed="R038" n="0858b18"/><p xml:id="pX24p0764c1401"><name role="" type="person">王日休</name>曰。凡有生者。皆谓之众生。上自诸天。下至 <lb ed="X" n="0764c15"/><lb ed="R038" n="0859a01"/>蠢动。不免乎有生。故云一切众生也。众生虽无数 <lb ed="X" n="0764c16"/><lb ed="R038" n="0859a02"/>无穷。不过九种。下文所言是。</p> <lb ed="X" n="0764c17"/><lb ed="R038" n="0859a03"/><p xml:id="pX24p0764c1701">李文会曰。众生者。谓于一切善恶凡圣等见。有取 <lb ed="X" n="0764c18"/><lb ed="R038" n="0859a04"/>捨心。起无量无边烦恼妄想。轮迴六道是也。</p> <lb ed="X" n="0764c19"/><lb ed="R038" n="0859a05"/><p xml:id="pX24p0764c1901">僧若讷曰。言众生者。应去声呼。今皆平声呼之。自 <lb ed="X" n="0764c20"/><lb ed="R038" n="0859a06"/>古相承。称呼之便。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0764c21"/><lb ed="R038" n="0859a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0764c2101">若卵生。若胎生。若湿生。若化生。若有色。若无色。若有 <lb ed="X" n="0764c22"/><lb ed="R038" n="0859a08"/>想。若无想。若非有想。非若无想。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0764c23"/><lb ed="R038" n="0859a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0764c2301">六祖曰。卵生者。迷性也。胎生者。习性也。湿生者。随 <lb ed="X" n="0764c24"/><lb ed="R038" n="0859a10"/>邪性也。化生者。见趣性也。迷。故造诸业。习。故常流 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0765a" n="0765a"/> <lb ed="X" n="0765a01"/><lb ed="R038" n="0859a11"/>转。随邪。心不定。见趣。堕阿鼻。<note place="inline">平声</note>起心修心。妄见是 <lb ed="X" n="0765a02"/><lb ed="R038" n="0859a12"/>非。内不契无相之理。名为有色。内心守直。不行恭 <lb ed="X" n="0765a03"/><lb ed="R038" n="0859a13"/>敬供养。但言直心是<persName>佛</persName>。不修福慧。名为无色。不了 <lb ed="X" n="0765a04"/><lb ed="R038" n="0859a14"/>中道。眼见耳闻。心想思惟。爱著法相。口说<persName>佛</persName>行。心 <lb ed="X" n="0765a05"/><lb ed="R038" n="0859a15"/>不依行。名为有想。迷人坐禅。一向除妄。不学慈悲 <lb ed="X" n="0765a06"/><lb ed="R038" n="0859a16"/>喜捨智慧方便。犹如木石。无有作用。名为无想。不 <lb ed="X" n="0765a07"/><lb ed="R038" n="0859a17"/>著二法想。故名若非有想。求理心在。故名若非无 <lb ed="X" n="0765a08"/><lb ed="R038" n="0859a18"/>想。</p> <lb ed="X" n="0765a09"/><lb ed="R038" n="0859b01"/><p xml:id="pX24p0765a0901"><name role="" type="person">王日休</name>曰。若卵生者。如大而金翅鸟。细而虮虱是 <lb ed="X" n="0765a10"/><lb ed="R038" n="0859b02"/>也。若胎生者。如大而狮象。中而人。小而猫鼠是也。 <lb ed="X" n="0765a11"/><lb ed="R038" n="0859b03"/>若湿生者。如鱼鼈鼋鼍。以至水中极细虫是也。若 <lb ed="X" n="0765a12"/><lb ed="R038" n="0859b04"/>化生者。如上而天人。下而地狱。中而人间。米麦果 <lb ed="X" n="0765a13"/><lb ed="R038" n="0859b05"/>实等所生之虫皆是也。上四种。谓欲界众生。若有 <lb ed="X" n="0765a14"/><lb ed="R038" n="0859b06"/>色者。色谓色身。谓初禅天至四禅天诸天人。但有 <lb ed="X" n="0765a15"/><lb ed="R038" n="0859b07"/>色身而无男女之形。<anchor xml:id="nkr_note_add_0765a1501" n="0765a1501"/><anchor xml:id="beg0765a1501" n="0765a1501"/>已<anchor xml:id="end0765a1501"/>绝情欲也。此之谓色界。若 <lb ed="X" n="0765a16"/><lb ed="R038" n="0859b08"/>无色界者。谓无色界诸天人也。此在四禅天之上。 <lb ed="X" n="0765a17"/><lb ed="R038" n="0859b09"/>唯有灵识而无色身。故名无色界。若有想者。此谓 <lb ed="X" n="0765a18"/><lb ed="R038" n="0859b10"/>有想天诸天人也。此天人唯有想念。故自此<anchor xml:id="nkr_note_add_0765a1801" n="0765a1801"/><anchor xml:id="beg0765a1801" n="0765a1801"/>已<anchor xml:id="end0765a1801"/>上。 <lb ed="X" n="0765a19"/><lb ed="R038" n="0859b11"/>皆谓之无色界。不复有色身故也。若无想者。此谓 <lb ed="X" n="0765a20"/><lb ed="R038" n="0859b12"/>无想天诸天人也。在有想天之上。此天人一念寂 <lb ed="X" n="0765a21"/><lb ed="R038" n="0859b13"/>然不动。故名无想天。若非有想非无想者。此谓非 <lb ed="X" n="0765a22"/><lb ed="R038" n="0859b14"/>想非非想天诸天人也。此天又在无想天之上。其 <lb ed="X" n="0765a23"/><lb ed="R038" n="0859b15"/>天人一念寂然不动。故云非有想。然不似木石而 <lb ed="X" n="0765a24"/><lb ed="R038" n="0859b16"/>不能有想。故云非无想。此天于三界诸天为极高。 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0765b" n="0765b"/> <lb ed="X" n="0765b01"/><lb ed="R038" n="0859b17"/>其寿为极长。不止于八万劫而<anchor xml:id="nkr_note_add_0765b0101" n="0765b0101"/><anchor xml:id="beg0765b0101" n="0765b0101"/>已<anchor xml:id="end0765b0101"/>。</p> <lb ed="X" n="0765b02"/><lb ed="R038" n="0859b18"/><p xml:id="pX24p0765b0201">李文会曰。若卵生者。贪著无明。迷暗包覆也。若胎 <lb ed="X" n="0765b03"/><lb ed="R038" n="0860a01"/>生者。因境来触。遂起邪心也。若湿生者。纔起恶念。 <lb ed="X" n="0765b04"/><lb ed="R038" n="0860a02"/>即堕三涂。谓贪嗔痴因此而得也。若化生者。一切 <lb ed="X" n="0765b05"/><lb ed="R038" n="0860a03"/>烦恼。本自无根。起妄想心。忽然而有也。又教中经 <lb ed="X" n="0765b06"/><lb ed="R038" n="0860a04"/>云。一切众生。本自具足。随业受报。故无明为卵生。 <lb ed="X" n="0765b07"/><lb ed="R038" n="0860a05"/>烦恼包裹为胎生。爱水浸婬为湿生。欻起烦恼为 <lb ed="X" n="0765b08"/><lb ed="R038" n="0860a06"/>化生也。又云。眼耳鼻舌不能迴光内烛。有所贪漏。 <lb ed="X" n="0765b09"/><lb ed="R038" n="0860a07"/>即堕四生。谓胎卵湿化是也。色声香味。迴光内烛。 <lb ed="X" n="0765b10"/><lb ed="R038" n="0860a08"/>无所贪漏。即证四果。谓须陀洹等是也。</p> <lb ed="X" n="0765b11"/><lb ed="R038" n="0860a09"/><p xml:id="pX24p0765b1101">傅大士曰。空生初请问。<persName>善逝</persName>应機酬。先答云何住。 <lb ed="X" n="0765b12"/><lb ed="R038" n="0860a10"/>次教如是修。胎生卵湿化。咸令悲智收。若起众生 <lb ed="X" n="0765b13"/><lb ed="R038" n="0860a11"/>见。还同著相求。若有色者。谓凡夫执有之心。妄见 <lb ed="X" n="0765b14"/><lb ed="R038" n="0860a12"/>是非。不契无相之理。若无色者。执著空相。不修福 <lb ed="X" n="0765b15"/><lb ed="R038" n="0860a13"/>慧。若有想者。眼见耳闻。遂生妄想。口说<persName>佛</persName>行。心不 <lb ed="X" n="0765b16"/><lb ed="R038" n="0860a14"/>依行。若无想者。坐禅除妄。犹如木石。不习慈悲智 <lb ed="X" n="0765b17"/><lb ed="R038" n="0860a15"/>慧方便。若非有想者。教中经云。有无俱遣。语默双 <lb ed="X" n="0765b18"/><lb ed="R038" n="0860a16"/>忘。有取捨憎爱之心。不了中道也。临济禅师曰。入 <lb ed="X" n="0765b19"/><lb ed="R038" n="0860a17"/>凡入圣。入染入净。处处现诸国土。尽是诸法空相。 <lb ed="X" n="0765b20"/><lb ed="R038" n="0860a18"/>是名真正见解。你若爱圣憎凡。生死海裡浮沉也。 <lb ed="X" n="0765b21"/><lb ed="R038" n="0860b01"/>非无想者。谓有求理心也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0765b22"/><lb ed="R038" n="0860b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0765b2201">我皆令入无馀涅槃而灭度之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0765b23"/><lb ed="R038" n="0860b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0765b2301">李文会曰。我者。<persName>佛</persName>自谓也。皆者。总也。令者。俾也。入 <lb ed="X" n="0765b24"/><lb ed="R038" n="0860b04"/>者。悟入也。无馀者。真常湛寂也。法花经云。<persName>佛</persName>当为 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0765c" n="0765c"/> <lb ed="X" n="0765c01"/><lb ed="R038" n="0860b05"/>除断令尽无有馀。涅槃者。菩萨心无取捨。如大月 <lb ed="X" n="0765c02"/><lb ed="R038" n="0860b06"/>轮。圆满寂静。众生迷于涅槃无相之法。而为生死 <lb ed="X" n="0765c03"/><lb ed="R038" n="0860b07"/>有相之身也。灭者。除灭。度者。化度也。</p> <lb ed="X" n="0765c04"/><lb ed="R038" n="0860b08"/><p xml:id="pX24p0765c0401">六祖曰。<persName>如来</persName>指示三界九地。各有涅槃妙心。令自 <lb ed="X" n="0765c05"/><lb ed="R038" n="0860b09"/>悟入。无馀者。无馀习气烦恼也。涅槃者。圆满淸净 <lb ed="X" n="0765c06"/><lb ed="R038" n="0860b10"/>義。令灭尽一切习气不生。方契此也。度者。渡生死 <lb ed="X" n="0765c07"/><lb ed="R038" n="0860b11"/>大海也。<persName>佛</persName>心平等。普愿与一切众生。同入圆满淸 <lb ed="X" n="0765c08"/><lb ed="R038" n="0860b12"/>净无想涅槃。同渡生死大海。同诸<persName>佛</persName>所证也。烦恼 <lb ed="X" n="0765c09"/><lb ed="R038" n="0860b13"/>万差。皆是垢心。身形无数。总名众生。<persName>如来</persName>大悲普 <lb ed="X" n="0765c10"/><lb ed="R038" n="0860b14"/>化。皆令得入无馀涅槃。证道歌曰达者同遊涅槃 <lb ed="X" n="0765c11"/><lb ed="R038" n="0860b15"/>路。註云。涅槃者。即不生不灭也。涅而不生。槃而不 <lb ed="X" n="0765c12"/><lb ed="R038" n="0860b16"/>灭。即无生路也。冲应真人周史卿对吃不拓和尙 <lb ed="X" n="0765c13"/><lb ed="R038" n="0860b17"/>指香烟云。要观学人有馀涅槃。炉中<g ref="#CB01926">灰</g>即是。要观 <lb ed="X" n="0765c14"/><lb ed="R038" n="0860b18"/>学人无馀涅槃。炉中<g ref="#CB01926">灰</g>飞尽即是。</p> <lb ed="X" n="0765c15"/><lb ed="R038" n="0861a01"/><p xml:id="pX24p0765c1501"><name role="" type="person">王日休</name>曰。梵语涅槃。此云无为。楞伽经云。涅槃乃 <lb ed="X" n="0765c16"/><lb ed="R038" n="0861a02"/>淸净不死不生之地。一切修行者之所依归。然则 <lb ed="X" n="0765c17"/><lb ed="R038" n="0861a03"/>涅槃者。乃超脱轮迴。出離生死之地。诚为大勝妙 <lb ed="X" n="0765c18"/><lb ed="R038" n="0861a04"/>之所。非谓死也。世人不知此理。乃误认以为死。大 <lb ed="X" n="0765c19"/><lb ed="R038" n="0861a05"/>非也。此无馀涅槃。即大涅槃也。谓此涅槃之外。更 <lb ed="X" n="0765c20"/><lb ed="R038" n="0861a06"/>无其馀。故名无馀涅槃。此谓上文尽诸世界所有 <lb ed="X" n="0765c21"/><lb ed="R038" n="0861a07"/>九类众生。皆化之成<persName>佛</persName>。而得<persName>佛</persName>涅槃也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0765c22"/><lb ed="R038" n="0861a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0765c2201">如是灭度无量无数无边众生。实无众生得灭度者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0765c23"/><lb ed="R038" n="0861a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0765c2301"><name role="" type="person">王日休</name>曰。一切众生。皆自业缘中现。故为人之业 <lb ed="X" n="0765c24"/><lb ed="R038" n="0861a10"/>缘。则生而为人。修天上之业缘。则生于天上。作畜 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0766a" n="0766a"/> <lb ed="X" n="0766a01"/><lb ed="R038" n="0861a11"/>生之业缘。则生为畜牲。造地狱之因缘。则生于地 <lb ed="X" n="0766a02"/><lb ed="R038" n="0861a12"/>狱。如上文九类众生。无非自业缘而生者。是本无 <lb ed="X" n="0766a03"/><lb ed="R038" n="0861a13"/>此众生也。故菩萨发心化之。皆成<persName>佛</persName>而得涅槃。实 <lb ed="X" n="0766a04"/><lb ed="R038" n="0861a14"/>无一众生被涅槃者。以本无众生故也。</p> <lb ed="X" n="0766a05"/><lb ed="R038" n="0861a15"/><p xml:id="pX24p0766a0501">僧若讷曰。第一義中无生可度。即是常心也。若见 <lb ed="X" n="0766a06"/><lb ed="R038" n="0861a16"/>可度。即是生灭。良由一切众生。本来是<persName>佛</persName>。何生可 <lb ed="X" n="0766a07"/><lb ed="R038" n="0861a17"/>度。所谓平等真法界。<persName>佛</persName>不度众生。</p> <lb ed="X" n="0766a08"/><lb ed="R038" n="0861a18"/><p xml:id="pX24p0766a0801">陈雄曰。大乘智慧。性固有之。然众生不能自悟。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0766a09"/><lb ed="R038" n="0861b01"/>实开悟。无量无数无边众生。令自心中愚痴邪见 <lb ed="X" n="0766a10"/><lb ed="R038" n="0861b02"/>烦恼众生擧皆灭度矣。灭度如是其多。且曰实无 <lb ed="X" n="0766a11"/><lb ed="R038" n="0861b03"/>众生得灭度者。盖归之众生。自性自度。我何功哉。 <lb ed="X" n="0766a12"/><lb ed="R038" n="0861b04"/>六祖壇经云。自性自度。名为真度。净名经云。一切 <lb ed="X" n="0766a13"/><lb ed="R038" n="0861b05"/>众生。本性常灭。不复更灭。文殊菩萨问<persName>世尊</persName>。实无 <lb ed="X" n="0766a14"/><lb ed="R038" n="0861b06"/>众生得灭度者如何。<persName>世尊</persName>曰。性本淸净。无生无灭。 <lb ed="X" n="0766a15"/><lb ed="R038" n="0861b07"/>故无众生得灭度。无涅槃可到。此皆归之众生自 <lb ed="X" n="0766a16"/><lb ed="R038" n="0861b08"/>性耳。花严经云。若人欲了知。三世一切<persName>佛</persName>。应观法 <lb ed="X" n="0766a17"/><lb ed="R038" n="0861b09"/>界性。一切唯心造。造化因心偈云。赋象各由心。影 <lb ed="X" n="0766a18"/><lb ed="R038" n="0861b10"/>响无欺诈。元无造化工。群生自造化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0766a19"/><lb ed="R038" n="0861b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0766a1901">何以故。须菩提。若菩萨有我相。人相。众生相。寿者相。 <lb ed="X" n="0766a20"/><lb ed="R038" n="0861b12"/>即非菩萨<note place="inline">高丽祖名稷。避讳改即为则</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0766a21"/><lb ed="R038" n="0861b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0766a2101">六祖曰。修行人亦有四相。心有能所。轻慢众生。名 <lb ed="X" n="0766a22"/><lb ed="R038" n="0861b14"/>我相。自恃持戒。轻破戒者。名人相。厌三涂苦。愿生 <lb ed="X" n="0766a23"/><lb ed="R038" n="0861b15"/>诸天。是众生相。心爱长年。而勤修福业。法执不忘。 <lb ed="X" n="0766a24"/><lb ed="R038" n="0861b16"/>是寿者相。有四相。即是众生。无四相。即是<persName>佛</persName>。</p> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0766b" n="0766b"/> <lb ed="X" n="0766b01"/><lb ed="R038" n="0861b17"/><p xml:id="pX24p0766b0101">僧若讷曰。言我相者。以自<anchor xml:id="nkr_note_add_0766b0101" n="0766b0101"/><anchor xml:id="beg0766b0101" n="0766b0101"/>己<anchor xml:id="end0766b0101"/>六识心。相续不断。于 <lb ed="X" n="0766b02"/><lb ed="R038" n="0861b18"/>中执我此见。乃计内也。人相者。六道外境。通称为 <lb ed="X" n="0766b03"/><lb ed="R038" n="0862a01"/>人。于此诸境。一一计著。分别优劣。有彼有此。此见 <lb ed="X" n="0766b04"/><lb ed="R038" n="0862a02"/>从外而立。故云人相。如众生相者。因前识心。最初 <lb ed="X" n="0766b05"/><lb ed="R038" n="0862a03"/>投托父母。续有色受想行四阴。计其和合。名众生 <lb ed="X" n="0766b06"/><lb ed="R038" n="0862a04"/>相。如寿者相者。计我一期。命根不断。故云寿者相。</p> <lb ed="X" n="0766b07"/><lb ed="R038" n="0862a05"/><p xml:id="pX24p0766b0701">陈雄曰。贪嗔痴爱。为四恶业。贪则为<anchor xml:id="nkr_note_add_0766b0701" n="0766b0701"/><anchor xml:id="beg0766b0701" n="0766b0701"/>己<anchor xml:id="end0766b0701"/>私计。是有 <lb ed="X" n="0766b08"/><lb ed="R038" n="0862a06"/>我相。嗔则分别尔汝。是有人相。痴则顽傲不逊。是 <lb ed="X" n="0766b09"/><lb ed="R038" n="0862a07"/>众生相。爱则希觊长年。是寿者相。<persName>如来</persName>不以度众 <lb ed="X" n="0766b10"/><lb ed="R038" n="0862a08"/>生为功。而了无所得。以其四种相尽除也。圆觉经 <lb ed="X" n="0766b11"/><lb ed="R038" n="0862a09"/>云。未除四种相。不得成菩提。菩萨发菩提无上道 <lb ed="X" n="0766b12"/><lb ed="R038" n="0862a10"/>心。受<persName>如来</persName>无相教法。岂应有四种相哉。设若有一 <lb ed="X" n="0766b13"/><lb ed="R038" n="0862a11"/>于此。则必起能度众生之心。是众生之见。非菩萨 <lb ed="X" n="0766b14"/><lb ed="R038" n="0862a12"/>也。菩萨与众生。本无异性。悟则众生是菩萨。迷则 <lb ed="X" n="0766b15"/><lb ed="R038" n="0862a13"/>菩萨是众生。有是四种相。在夫迷悟如何耳。何以 <lb ed="X" n="0766b16"/><lb ed="R038" n="0862a14"/>故者。辩论之辞也。<persName>佛</persName>恐诸菩萨。不知真空无相之 <lb ed="X" n="0766b17"/><lb ed="R038" n="0862a15"/>说。故为之辩论。而有及于四种相。十七分二十五 <lb ed="X" n="0766b18"/><lb ed="R038" n="0862a16"/>分皆云。</p> <lb ed="X" n="0766b19"/><lb ed="R038" n="0862a17"/><p xml:id="pX24p0766b1901">颜丙曰。一切众生者。涅槃经云。见<persName>佛</persName>性者。不名众 <lb ed="X" n="0766b20"/><lb ed="R038" n="0862a18"/>生。不见<persName>佛</persName>性者。是名众生。摩诃者。大也。<persName>佛</persName>告须菩 <lb ed="X" n="0766b21"/><lb ed="R038" n="0862b01"/>提及大觉性之人。若卵胎湿化。乃蠢动含灵也。有 <lb ed="X" n="0766b22"/><lb ed="R038" n="0862b02"/>形色。无形色。有情想。无情想。乃至不属有无二境。 <lb ed="X" n="0766b23"/><lb ed="R038" n="0862b03"/>众生体虽不同。性各无二。此十类众生。我皆令入 <lb ed="X" n="0766b24"/><lb ed="R038" n="0862b04"/>无馀涅槃而灭度之。涅槃者。不生谓涅。不死谓槃。 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0766c" n="0766c"/> <lb ed="X" n="0766c01"/><lb ed="R038" n="0862b05"/>经云。<persName>如来</persName>证涅槃。永断于生死。灭度者。灭尽一切 <lb ed="X" n="0766c02"/><lb ed="R038" n="0862b06"/>烦恼。度脱生死苦海。令者。使也。我皆使入无馀涅 <lb ed="X" n="0766c03"/><lb ed="R038" n="0862b07"/>槃。无馀者。罗汉虽证涅槃。尙有身智之馀。经中谓 <lb ed="X" n="0766c04"/><lb ed="R038" n="0862b08"/>之有馀涅槃。唯无身智馀剩者。方谓无馀涅槃。又 <lb ed="X" n="0766c05"/><lb ed="R038" n="0862b09"/>曰。实无众生得灭度者。众生既悟本性空寂。更灭 <lb ed="X" n="0766c06"/><lb ed="R038" n="0862b10"/>度个甚么。若四相未能直下顿空。即非菩萨觉性 <lb ed="X" n="0766c07"/><lb ed="R038" n="0862b11"/>也。</p> <lb ed="X" n="0766c08"/><lb ed="R038" n="0862b12"/><p xml:id="pX24p0766c0801">李文会曰。有我相者。倚恃名位权势。财宝艺学。攀 <lb ed="X" n="0766c09"/><lb ed="R038" n="0862b13"/>高接贵。轻慢贫贱愚迷之流。人相者。有能所心。有 <lb ed="X" n="0766c10"/><lb ed="R038" n="0862b14"/>知解心。未得谓得。未证谓证。自恃持戒。轻破戒者。 <lb ed="X" n="0766c11"/><lb ed="R038" n="0862b15"/>众生相者。谓有苟求希望之心。言正行邪。口善心 <lb ed="X" n="0766c12"/><lb ed="R038" n="0862b16"/>恶。寿者相者。觉时似悟。见境生情。执著诸相。希求 <lb ed="X" n="0766c13"/><lb ed="R038" n="0862b17"/>福利。有此四相。即同众生。非菩萨也。</p> <lb ed="X" n="0766c14"/><lb ed="R038" n="0862b18"/><p xml:id="pX24p0766c1401">临济禅师曰。五蕴身田。内有无位真人。堂堂显露。 <lb ed="X" n="0766c15"/><lb ed="R038" n="0863a01"/>何不识取。但于一切时中。切莫间断。触目皆是。只 <lb ed="X" n="0766c16"/><lb ed="R038" n="0863a02"/>为情生智隔想变体殊。所以轮迴三界。受种种苦。 <lb ed="X" n="0766c17"/><lb ed="R038" n="0863a03"/>敢问诸人触目皆是。是个甚么。一一山河无隔碍。 <lb ed="X" n="0766c18"/><lb ed="R038" n="0863a04"/>褈褈楼阁应时开。</p> <lb ed="X" n="0766c19"/><lb ed="R038" n="0863a05"/><p xml:id="pX24p0766c1901">川禅师曰。顶天立地。鼻直眼横。颂曰。堂堂大道。赫 <lb ed="X" n="0766c20"/><lb ed="R038" n="0863a06"/>赫分明。人人具足。个个圆成。只因差一念。现出万 <lb ed="X" n="0766c21"/><lb ed="R038" n="0863a07"/>般形。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0766c22"/><lb ed="R038" n="0863a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">妙行无住分第四</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0766c2201">〇妙行无住分第四</p></cb:div> <lb ed="X" n="0766c23"/><lb ed="R038" n="0863a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0766c2301">奥妙之行。本无住著。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0766c24"/><lb ed="R038" n="0863a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0766c2401">复次须菩提。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0767a" n="0767a"/> <lb ed="X" n="0767a01"/><lb ed="R038" n="0863a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0767a0101"><name role="" type="person">王日休</name>曰。谓再编次<persName>佛</persName>与须菩提答问之言也。此 <lb ed="X" n="0767a02"/><lb ed="R038" n="0863a12"/>乃叙经者自谓。</p> <lb ed="X" n="0767a03"/><lb ed="R038" n="0863a13"/><p xml:id="pX24p0767a0301">颜丙曰。复次。乃再说也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0767a04"/><lb ed="R038" n="0863a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0767a0401">菩萨于法应无所住。行于佈施<note place="inline"><persName>佛</persName>言佈施。犹儒家所谓应用也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0767a05"/><lb ed="R038" n="0863a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0767a0501">疏抄云。言应无所住者。应者。当也。无所住者。心不 <lb ed="X" n="0767a06"/><lb ed="R038" n="0863a16"/>执著。</p> <lb ed="X" n="0767a07"/><lb ed="R038" n="0863a17"/><p xml:id="pX24p0767a0701">李文会曰。菩萨于法者。总标一切空有之法也。应 <lb ed="X" n="0767a08"/><lb ed="R038" n="0863a18"/>无所住者。一切诸法。应当无所住著也。法花经云。 <lb ed="X" n="0767a09"/><lb ed="R038" n="0863b01"/>十方国土中。唯有一乘法。谓一心也。心即是法。法 <lb ed="X" n="0767a10"/><lb ed="R038" n="0863b02"/>即是心。二乘之人。不能解悟。谓言心外即别有法。 <lb ed="X" n="0767a11"/><lb ed="R038" n="0863b03"/>逆生执著。住于法相。此同众生之见解也。逍遥翁 <lb ed="X" n="0767a12"/><lb ed="R038" n="0863b04"/>曰。凡夫不识自<persName>佛</persName>。一向外求。住相迷真。分别他境。 <lb ed="X" n="0767a13"/><lb ed="R038" n="0863b05"/>不为助道。但求福门。似箭射空。如人入暗。俱胝和 <lb ed="X" n="0767a14"/><lb ed="R038" n="0863b06"/>尙凡见僧来问话。唯竖起一指头。<persName>佛</persName>鉴禅师颂云。 <lb ed="X" n="0767a15"/><lb ed="R038" n="0863b07"/>不用将心向外求。个中消息有来由。报言达摩西 <lb ed="X" n="0767a16"/><lb ed="R038" n="0863b08"/>来意。只在俱胝一指头。菩萨了悟人法二空。心无 <lb ed="X" n="0767a17"/><lb ed="R038" n="0863b09"/>取捨。能知凡圣一等。空色一般。善恶一体。</p> <lb ed="X" n="0767a18"/><lb ed="R038" n="0863b10"/><p xml:id="pX24p0767a1801">临济和尙颂曰。心境顿消融。方明色与空。欲识本 <lb ed="X" n="0767a19"/><lb ed="R038" n="0863b11"/>来体。碧水白雲中。是菩萨心无所住著也行于布 <lb ed="X" n="0767a20"/><lb ed="R038" n="0863b12"/>施者。布者。普也。施者。散也。谓除我人众生寿者四 <lb ed="X" n="0767a21"/><lb ed="R038" n="0863b13"/>相。烦恼妄想取捨憎爱之心。<persName>世尊</persName>即以教法佈施。 <lb ed="X" n="0767a22"/><lb ed="R038" n="0863b14"/>内破一切执著。外即利益一切众生。菩萨佈施。皆 <lb ed="X" n="0767a23"/><lb ed="R038" n="0863b15"/>应无住。不见有我为能施人。不见有他为受施者。 <lb ed="X" n="0767a24"/><lb ed="R038" n="0863b16"/>不见中间有物可施。三体皆空。住无所住。淸净行 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0767b" n="0767b"/> <lb ed="X" n="0767b01"/><lb ed="R038" n="0863b17"/>施不爱<anchor xml:id="nkr_note_add_0767b0101" n="0767b0101"/><anchor xml:id="beg0767b0101" n="0767b0101"/>已<anchor xml:id="end0767b0101"/>乏。不望报恩。不求果报也。凡夫佈施。希 <lb ed="X" n="0767b02"/><lb ed="R038" n="0863b18"/>求福利。此是住相佈施也。</p> <lb ed="X" n="0767b03"/><lb ed="R038" n="0864a01"/><p xml:id="pX24p0767b0301"><name role="" type="person">永嘉大师</name>云。住相佈施生天福。犹如仰箭射虚空。 <lb ed="X" n="0767b04"/><lb ed="R038" n="0864a02"/>力尽还坠也。</p> <lb ed="X" n="0767b05"/><lb ed="R038" n="0864a03"/><p xml:id="pX24p0767b0501">逍遥翁曰。诵金刚经者。若人了知住无所住心。得 <lb ed="X" n="0767b06"/><lb ed="R038" n="0864a04"/>无所得法者。此名慧业。若人日积课诵之功。希求 <lb ed="X" n="0767b07"/><lb ed="R038" n="0864a05"/>福利。此名福业。二者相去绝远。如霄壤也。法花经 <lb ed="X" n="0767b08"/><lb ed="R038" n="0864a06"/>云。若于後世读诵是经典者。是人不复贪著衣服 <lb ed="X" n="0767b09"/><lb ed="R038" n="0864a07"/>卧具饮食资生之物。所愿不虚。</p> <lb ed="X" n="0767b10"/><lb ed="R038" n="0864a08"/><p xml:id="pX24p0767b1001">张无尽云。夫学道者。不可以温饱为志。本求无上 <lb ed="X" n="0767b11"/><lb ed="R038" n="0864a09"/>菩提出世间法。若以事不如意为怨。而图衣饭为 <lb ed="X" n="0767b12"/><lb ed="R038" n="0864a10"/>心者。又何益于事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0767b13"/><lb ed="R038" n="0864a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0767b1301">所谓不住色佈施。不住声香味触法佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0767b14"/><lb ed="R038" n="0864a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0767b1401"><name role="" type="person">王日休</name>曰。色。谓形色。声。谓音乐。香。谓鼻之所闻。味。 <lb ed="X" n="0767b15"/><lb ed="R038" n="0864a13"/>谓食物之味。触。谓男女之欲。法。谓心之所挍量思 <lb ed="X" n="0767b16"/><lb ed="R038" n="0864a14"/>唯者。乃教化众生。不使著于六尘也。</p> <lb ed="X" n="0767b17"/><lb ed="R038" n="0864a15"/><p xml:id="pX24p0767b1701">陈雄曰。摩诃般若经云。眼色识。耳声识。鼻香识。舌 <lb ed="X" n="0767b18"/><lb ed="R038" n="0864a16"/>味识。身细滑识。意法识。又忏法云。眼著色。耳著声。 <lb ed="X" n="0767b19"/><lb ed="R038" n="0864a17"/>鼻著香。舌著味。身著触细滑。意著法尘。起种种业。 <lb ed="X" n="0767b20"/><lb ed="R038" n="0864a18"/>此言住。亦识著之谓。凡夫六根不净。贪是六者以 <lb ed="X" n="0767b21"/><lb ed="R038" n="0864b01"/>快其欲。是名六尘。一不如其所欲。则必佈施以求 <lb ed="X" n="0767b22"/><lb ed="R038" n="0864b02"/>满其欲。其所住而佈施者然也。菩萨受<persName>如来</persName>无相 <lb ed="X" n="0767b23"/><lb ed="R038" n="0864b03"/>教法无诸欲之求。无能施之心。但以法施利益一 <lb ed="X" n="0767b24"/><lb ed="R038" n="0864b04"/>切众生。如水行地中。无有罣碍。无所住行佈施者 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0767c" n="0767c"/> <lb ed="X" n="0767c01"/><lb ed="R038" n="0864b05"/>然也。花严经云。不求色声香与味。亦不希求诸妙 <lb ed="X" n="0767c02"/><lb ed="R038" n="0864b06"/>触。但为救度诸群生。常求无上最勝智。正此之所 <lb ed="X" n="0767c03"/><lb ed="R038" n="0864b07"/>谓行佈施也。又花严二十四卷云。眼识所知种种 <lb ed="X" n="0767c04"/><lb ed="R038" n="0864b08"/>诸色。耳识所知种种诸声。鼻识所知种种诸香。舌 <lb ed="X" n="0767c05"/><lb ed="R038" n="0864b09"/>识所知种种诸味。身识所知种种诸触。意识所知 <lb ed="X" n="0767c06"/><lb ed="R038" n="0864b10"/>种种诸法。又天地八阳经云。眼常见种种无尽色。 <lb ed="X" n="0767c07"/><lb ed="R038" n="0864b11"/>耳常闻种种无尽声。鼻常嗅种种无尽香。舌常了 <lb ed="X" n="0767c08"/><lb ed="R038" n="0864b12"/>种种无尽味。身常觉种种无尽触。意常思想分别 <lb ed="X" n="0767c09"/><lb ed="R038" n="0864b13"/>种种无尽法。详此二经。既言种种诸声。种种无尽 <lb ed="X" n="0767c10"/><lb ed="R038" n="0864b14"/>声。则王氏所言声谓音乐者。恐失之拘于音乐矣。 <lb ed="X" n="0767c11"/><lb ed="R038" n="0864b15"/>既言种种诸触。种种无尽触。则王氏所言触谓男 <lb ed="X" n="0767c12"/><lb ed="R038" n="0864b16"/>女之欲者。恐失之执于男女之欲矣。</p> <lb ed="X" n="0767c13"/><lb ed="R038" n="0864b17"/><p xml:id="pX24p0767c1301">张无尽曰。不住色佈施者。谓智慧性照见一切皆 <lb ed="X" n="0767c14"/><lb ed="R038" n="0864b18"/>空也。梵语檀那。此云施。菩萨无色可捨。名为佈施。 <lb ed="X" n="0767c15"/><lb ed="R038" n="0865a01"/>如药对病似空含有。有病既除。空药俱遣。色空泯 <lb ed="X" n="0767c16"/><lb ed="R038" n="0865a02"/>绝。中道皆亡。了无一法可得。二乘之人。捨色取空。 <lb ed="X" n="0767c17"/><lb ed="R038" n="0865a03"/>为不住色而行佈施。<name role="" type="person">玄奘</name>法师所译经云。不住于 <lb ed="X" n="0767c18"/><lb ed="R038" n="0865a04"/>色。不住非色。香味触法。一例皆然。是故空有悉皆 <lb ed="X" n="0767c19"/><lb ed="R038" n="0865a05"/>无住。无空可取。无有可捨。空有同如。一体平等。平 <lb ed="X" n="0767c20"/><lb ed="R038" n="0865a06"/>等行施。即知法界不住有施。不住无施。不得有无 <lb ed="X" n="0767c21"/><lb ed="R038" n="0865a07"/>二边障碍。施心廣大。犹若虚空。所获功德。亦复如 <lb ed="X" n="0767c22"/><lb ed="R038" n="0865a08"/>是。故经中擧十方虚空挍量施福。即斯意耳。傅大 <lb ed="X" n="0767c23"/><lb ed="R038" n="0865a09"/>士檀波罗蜜佈施颂曰。施门通六行。六行束三檀。 <lb ed="X" n="0767c24"/><lb ed="R038" n="0865a10"/>资生无畏法。声色勿相干。二边纯莫立。中道不须 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0768a" n="0768a"/> <lb ed="X" n="0768a01"/><lb ed="R038" n="0865a11"/>安。<note place="inline">子荣曰。二边即有无。二边不立。有无俱遣。中道何安。<g ref="#CB13886">鼌</g>文元公曰。凡夫著有。不见有中之空。二乘著 <lb ed="X" n="0768a02"/><lb ed="R038" n="0865a12"/>空。不见空中妙有。不著见于二边。不取相于中道。唯<persName>佛</persName>知见</note>欲识无生处。背境 <lb ed="X" n="0768a03"/><lb ed="R038" n="0865a13"/>向心观。</p><p xml:id="pX24p0768a0304" cb:place="inline">〇不住声者。淸净无罣碍也。梵语尸罗。此 <lb ed="X" n="0768a04"/><lb ed="R038" n="0865a14"/>云戒。二乘之人。意谓从声色起。遂向声尘中分别。 <lb ed="X" n="0768a05"/><lb ed="R038" n="0865a15"/>闻乐则喜。悲则哀。欲捨此声。而取无声。名之为戒。 <lb ed="X" n="0768a06"/><lb ed="R038" n="0865a16"/>菩萨。无声可捨。色若是有。声从是生。色既本空。声 <lb ed="X" n="0768a07"/><lb ed="R038" n="0865a17"/>从何起。若能如是悟者。虽在生。死中。生死不能拘。 <lb ed="X" n="0768a08"/><lb ed="R038" n="0865a18"/>虽在六尘中。六尘不能染。在在处处。心常淸净。傅 <lb ed="X" n="0768a09"/><lb ed="R038" n="0865b01"/>大士尸罗波罗蜜持戒颂曰。尸罗得淸净。无量劫 <lb ed="X" n="0768a10"/><lb ed="R038" n="0865b02"/>来因。妄想如怨贼。贪爱若曑辰。<note place="inline">曑辰即曑商二星。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0768001" n="0768001"/>〔二〕出一没。常相远 <lb ed="X" n="0768a11"/><lb ed="R038" n="0865b03"/>離</note>在欲而无欲。居尘不染尘。权依離垢地。当证法 <lb ed="X" n="0768a12"/><lb ed="R038" n="0865b04"/>王身<note place="inline">圆觉经註云。<persName>佛</persName>为万法之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0768002" n="0768002"/>〔十六〕</note>。</p><p xml:id="pX24p0768a1215" cb:place="inline">〇不住香者。谓见色淸净也。 <lb ed="X" n="0768a13"/><lb ed="R038" n="0865b05"/>梵语羼<note place="inline">音忏</note>提。此云忍辱。二乘之人。妄生忍辱。唯恐 <lb ed="X" n="0768a14"/><lb ed="R038" n="0865b06"/>贪著。欲行远離。故名忍辱。正是捨色取空。不了中 <lb ed="X" n="0768a15"/><lb ed="R038" n="0865b07"/>道也。殊不知香性本空。菩萨忍亦无忍。辱亦无辱。 <lb ed="X" n="0768a16"/><lb ed="R038" n="0865b08"/>须是自性淸净。不生起灭之心。方始悟明心地。故 <lb ed="X" n="0768a17"/><lb ed="R038" n="0865b09"/>古德曰。明心之士。其心犹如明镜。能摄众像。尽入 <lb ed="X" n="0768a18"/><lb ed="R038" n="0865b10"/>其中。无有罣碍。淸净含容。无有边际。傅大士羼提 <lb ed="X" n="0768a19"/><lb ed="R038" n="0865b11"/>波罗蜜忍辱颂曰。忍心如幻梦。辱境若龟毛<note place="inline">花严经云。 <lb ed="X" n="0768a20"/><lb ed="R038" n="0865b12"/>无则同于龟毛兔角</note>常能修此观。逢难转坚牢。无非亦无是。 <lb ed="X" n="0768a21"/><lb ed="R038" n="0865b13"/>无下亦无高。欲灭贪嗔贼。须行智慧刀。</p><p xml:id="pX24p0768a2116" cb:place="inline">〇不住味 <lb ed="X" n="0768a22"/><lb ed="R038" n="0865b14"/>者。谓众生性。与<persName>如来</persName>性。无所分别也。梵语毘離耶。 <lb ed="X" n="0768a23"/><lb ed="R038" n="0865b15"/>此云精进。了知舌根本空。为不住味。故云受诸饮 <lb ed="X" n="0768a24"/><lb ed="R038" n="0865b16"/>食。当如服药。或好或<anchor xml:id="nkr_note_orig_0768003" n="0768003"/>弱。不可生憎爱也。黄蘗禅师 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0768b" n="0768b"/> <lb ed="X" n="0768b01"/><lb ed="R038" n="0865b17"/>曰。有识食。有智食。四大之身。饥疮为患。随顺给养。 <lb ed="X" n="0768b02"/><lb ed="R038" n="0865b18"/>不生贪著。谓之智食。恣情取味。妄生分别。唯图适 <lb ed="X" n="0768b03"/><lb ed="R038" n="0866a01"/>口。不生厌離。谓之识食也。二乘之人。虽不住饮食 <lb ed="X" n="0768b04"/><lb ed="R038" n="0866a02"/>之味。尙犹贪著诸法之味。以贪著故名为精进。菩 <lb ed="X" n="0768b05"/><lb ed="R038" n="0866a03"/>萨之心。于诸法相。悉如梦幻。遇缘即施。缘散即寂。 <lb ed="X" n="0768b06"/><lb ed="R038" n="0866a04"/>傅大士毘離耶波罗蜜精进颂曰。进修名<g ref="#CB08504">焰</g>地。良 <lb ed="X" n="0768b07"/><lb ed="R038" n="0866a05"/>为慧光舒。二智心中遣。<note place="inline">真俗二智</note>三空境上祛。无明念 <lb ed="X" n="0768b08"/><lb ed="R038" n="0866a06"/>念灭。<note place="inline">十二因缘法。无明缘行。行缘识。识缘名色。名色缘六入。六入缘触。触缘受。受缘爱。爱缘取。 <lb ed="X" n="0768b09"/><lb ed="R038" n="0866a07"/>取缘有。有缘生。生缘老死忧悲苦恼</note>高下执情除。观心如不间。何啻 <lb ed="X" n="0768b10"/><lb ed="R038" n="0866a08"/>至无馀。</p><p xml:id="pX24p0768b1004" cb:place="inline">〇不住触者。谓心无取捨也。内无菩提可 <lb ed="X" n="0768b11"/><lb ed="R038" n="0866a09"/>取。外无烦恼可捨。梵语禅那。此云静虑。二乘之人。 <lb ed="X" n="0768b12"/><lb ed="R038" n="0866a10"/>认触为色身。色身若是有。即言離诸触。色身既本 <lb ed="X" n="0768b13"/><lb ed="R038" n="0866a11"/>无。诸触何曾有。又云。了触即无生。不住虚分别。一 <lb ed="X" n="0768b14"/><lb ed="R038" n="0866a12"/>切诸万法。本来无所动。六祖曰。一切万法。皆从心 <lb ed="X" n="0768b15"/><lb ed="R038" n="0866a13"/>生。心无所生。法无所住。又大阳禅师曰。大阳一禅。 <lb ed="X" n="0768b16"/><lb ed="R038" n="0866a14"/>竟日如然。滔滔不间。触目遇缘。若能如是。法法现 <lb ed="X" n="0768b17"/><lb ed="R038" n="0866a15"/>前。傅大士禅波罗蜜禅定颂曰。禅河随浪静。定水 <lb ed="X" n="0768b18"/><lb ed="R038" n="0866a16"/>遂波淸。澄神生觉性。息虑灭迷情。遍计虚分别。由 <lb ed="X" n="0768b19"/><lb ed="R038" n="0866a17"/>来假立名。若了依他起。无别有圆成<note place="inline">花严合论第四卷云。遍计 <lb ed="X" n="0768b20"/><lb ed="R038" n="0866a18"/>所执性。依他起性。圆成实性</note>。</p><p xml:id="pX24p0768b2012" cb:place="inline">〇不住法者。谓照见身心法相空 <lb ed="X" n="0768b21"/><lb ed="R038" n="0866b01"/>也。梵语般若。此云智慧。诸法属意。意属识。此识是 <lb ed="X" n="0768b22"/><lb ed="R038" n="0866b02"/>妄。金刚三昧经云。所见境界。非我本识。二乘之人。 <lb ed="X" n="0768b23"/><lb ed="R038" n="0866b03"/>分别诸相。皆是妄识。本识又何可得也。菩萨了知 <lb ed="X" n="0768b24"/><lb ed="R038" n="0866b04"/>本识究竟。故无分别。傅大士般若波罗蜜智慧颂 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0768c" n="0768c"/> <lb ed="X" n="0768c01"/><lb ed="R038" n="0866b05"/>曰。慧灯如朗日。蕴界若乾城。<note place="inline">花严四。十二卷云。龙依宫住。而能兴云。有 <lb ed="X" n="0768c02"/><lb ed="R038" n="0866b06"/>人仰视。所见宫殿。当知是犍闼婆城。子荣曰。乾城者。即犍闼婆城。海上龙蜃化现馀气。人见楼阁。忽尔还 <lb ed="X" n="0768c03"/><lb ed="R038" n="0866b07"/>无。此破众生妄执五蕴色身为实有也</note>明来暗便谢。无暇暂时停。妄 <lb ed="X" n="0768c04"/><lb ed="R038" n="0866b08"/>心犹未灭。乃见我人形。妙智圆光照。唯得一空名。 <lb ed="X" n="0768c05"/><lb ed="R038" n="0866b09"/>又智者禅师六波罗蜜万行齐修总颂云。三大僧 <lb ed="X" n="0768c06"/><lb ed="R038" n="0866b10"/>祇劫。<note place="inline">阿僧祇。数名。阿者。无也。僧祇者。数也。乃无数劫</note>万行具齐修。既悟无 <lb ed="X" n="0768c07"/><lb ed="R038" n="0866b11"/>人我。长依圣道流。二空方渐证。<note place="inline">人法二空</note>三昧任遨遊。 <lb ed="X" n="0768c08"/><lb ed="R038" n="0866b12"/><note place="inline">三昧。是梵语。中国言正定。亦云正见</note>创居欢喜地。长乐遂无忧 <lb ed="X" n="0768c09"/><lb ed="R038" n="0866b13"/>临济禅师曰。<persName>佛</persName>有六通者。谓入色界。不被色惑。入 <lb ed="X" n="0768c10"/><lb ed="R038" n="0866b14"/>声界。不被声惑。入香界。不被香惑。入味界。不被味 <lb ed="X" n="0768c11"/><lb ed="R038" n="0866b15"/>惑。入身界。不被触惑。入意界。不被法惑。所以达此 <lb ed="X" n="0768c12"/><lb ed="R038" n="0866b16"/>六种。皆是空相。不能繫缚。此乃无依道人。虽是五 <lb ed="X" n="0768c13"/><lb ed="R038" n="0866b17"/>蕴秽陋之身。便是地行菩萨。</p> <lb ed="X" n="0768c14"/><lb ed="R038" n="0866b18"/><p xml:id="pX24p0768c1401">黄蘗禅师曰。本是一精明。分为六和合。精明者。一 <lb ed="X" n="0768c15"/><lb ed="R038" n="0867a01"/>心也。六和合者。六根也。各与尘合。眼与色合。耳与 <lb ed="X" n="0768c16"/><lb ed="R038" n="0867a02"/>声合。鼻与香合。舌与味合。身与触合。意与法合。中 <lb ed="X" n="0768c17"/><lb ed="R038" n="0867a03"/>间生六识为十八界。若了十八界无所有。一切皆 <lb ed="X" n="0768c18"/><lb ed="R038" n="0867a04"/>空。束六和合为一精明。此乃了悟之人。唯有真心 <lb ed="X" n="0768c19"/><lb ed="R038" n="0867a05"/>荡然淸净。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0768c20"/><lb ed="R038" n="0867a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0768c2001">须菩提。菩萨应如是佈施。不住于相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0768c21"/><lb ed="R038" n="0867a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0768c2101">六祖曰。应如无相心佈施者。为无能施之心。不见 <lb ed="X" n="0768c22"/><lb ed="R038" n="0867a08"/>有施之物。不分别受施之人。故云无相佈施。</p> <lb ed="X" n="0768c23"/><lb ed="R038" n="0867a09"/><p xml:id="pX24p0768c2301">僧若讷曰。应如是佈施者。指出色香等六尘也。不 <lb ed="X" n="0768c24"/><lb ed="R038" n="0867a10"/>住于相者。乃不住六尘之相。若住相佈施者。但是 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0769a" n="0769a"/> <lb ed="X" n="0769a01"/><lb ed="R038" n="0867a11"/>人天果报而<anchor xml:id="nkr_note_add_0769a0101" n="0769a0101"/><anchor xml:id="beg0769a0101" n="0769a0101"/>已<anchor xml:id="end0769a0101"/>。</p> <lb ed="X" n="0769a02"/><lb ed="R038" n="0867a12"/><p xml:id="pX24p0769a0201">李文会曰。菩萨应如是佈施者。谓捨除一切烦恼 <lb ed="X" n="0769a03"/><lb ed="R038" n="0867a13"/>憎爱之心也。然烦恼本性。皆是妄见。有何可捨。经 <lb ed="X" n="0769a04"/><lb ed="R038" n="0867a14"/>云。一切诸有。如梦如幻。一切烦恼。是魔是贼。</p> <lb ed="X" n="0769a05"/><lb ed="R038" n="0867a15"/><p xml:id="pX24p0769a0501">逍遥翁曰。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0769001" n="0769001"/>天烦恼性。是<persName>佛</persName>境界。观烦恼性空。是正 <lb ed="X" n="0769a06"/><lb ed="R038" n="0867a16"/>修行学人。若止依此观练精至。不须求别法也。夫 <lb ed="X" n="0769a07"/><lb ed="R038" n="0867a17"/>见性之人。十二时中。凡遇逆顺境界。心即安然。不 <lb ed="X" n="0769a08"/><lb ed="R038" n="0867a18"/>随万境所转。一任毁谤于我。我既不受。恶言谤黩。 <lb ed="X" n="0769a09"/><lb ed="R038" n="0867b01"/>返自归<anchor xml:id="nkr_note_add_0769a0901" n="0769a0901"/><anchor xml:id="beg0769a0901" n="0769a0901"/>己<anchor xml:id="end0769a0901"/>。所谓自作自受者也。譬如有人。手执火 <lb ed="X" n="0769a10"/><lb ed="R038" n="0867b02"/>炬。拟欲烧天。徒自疲睏。终不可得。故古德曰。心随 <lb ed="X" n="0769a11"/><lb ed="R038" n="0867b03"/>万境转。转处实能幽。随流认得性。无喜复无忧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0769a12"/><lb ed="R038" n="0867b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0769a1201">何以故。若菩萨不住相佈施。其福德不可思量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0769a13"/><lb ed="R038" n="0867b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0769a1301">疏抄云。何以故者。此证问意。施本求福。今令不住 <lb ed="X" n="0769a14"/><lb ed="R038" n="0867b06"/>于相。其意云何。<persName>佛</persName>答。若菩萨不住相佈施。其福德 <lb ed="X" n="0769a15"/><lb ed="R038" n="0867b07"/>不可思量。若达三轮体空。方名不住相佈施。不住 <lb ed="X" n="0769a16"/><lb ed="R038" n="0867b08"/>者。心不住有为之福也。三轮者。施者。受者。幷财等。 <lb ed="X" n="0769a17"/><lb ed="R038" n="0867b09"/>是三轮也。施者返观体空。本无一物。故云理空。受 <lb ed="X" n="0769a18"/><lb ed="R038" n="0867b10"/>者观身无相。观法无名。身尙不有。物从何受。故曰 <lb ed="X" n="0769a19"/><lb ed="R038" n="0867b11"/>受空。施受既空。彼此无妄。其物自空。故曰三轮体 <lb ed="X" n="0769a20"/><lb ed="R038" n="0867b12"/>空。</p> <lb ed="X" n="0769a21"/><lb ed="R038" n="0867b13"/><p xml:id="pX24p0769a2101">陈雄曰。<persName>世尊</persName>答文殊曰。财施为凡。法施为圣。盖凡 <lb ed="X" n="0769a22"/><lb ed="R038" n="0867b14"/>夫佈施。必以满三千世界七宝。为求福之具。财施 <lb ed="X" n="0769a23"/><lb ed="R038" n="0867b15"/>也。此住相佈施也。且以人天大福报自期。数未尽 <lb ed="X" n="0769a24"/><lb ed="R038" n="0867b16"/>免轮迴。菩萨佈施。但一心淸净。利益一切众生。为 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0769b" n="0769b"/> <lb ed="X" n="0769b01"/><lb ed="R038" n="0867b17"/>大施主。法施也。此不住相佈施也。虽不徼福。自然 <lb ed="X" n="0769b02"/><lb ed="R038" n="0867b18"/>離生死苦。受大快乐。历千劫而不古。超三界以长 <lb ed="X" n="0769b03"/><lb ed="R038" n="0868a01"/>今。是所谓无限福德。实不可思惟而量度也。<persName>佛</persName>愍 <lb ed="X" n="0769b04"/><lb ed="R038" n="0868a02"/>末世众生。被六尘染。未可遽化。姑诱以福德无限 <lb ed="X" n="0769b05"/><lb ed="R038" n="0868a03"/>之说。使之顿悟法施之会。维摩经云。当为法施之 <lb ed="X" n="0769b06"/><lb ed="R038" n="0868a04"/>会。何用是财施会为。</p> <lb ed="X" n="0769b07"/><lb ed="R038" n="0868a05"/><p xml:id="pX24p0769b0701">颜丙曰。住者。著也。菩萨于<persName>佛</persName>法中。应当无所著布 <lb ed="X" n="0769b08"/><lb ed="R038" n="0868a06"/>施。佈施者。捨施也。所谓不住于色声香味触法布 <lb ed="X" n="0769b09"/><lb ed="R038" n="0868a07"/>施。六者谓之六尘。眼贪色。耳贪声。鼻贪香。舌贪味。 <lb ed="X" n="0769b10"/><lb ed="R038" n="0868a08"/>情尘相对谓触。贪著有为谓法。人性淸净。本无六 <lb ed="X" n="0769b11"/><lb ed="R038" n="0868a09"/>根可得。六尘又向甚么处安顿。所以<persName>佛</persName>云应当如 <lb ed="X" n="0769b12"/><lb ed="R038" n="0868a10"/>是佈施不住于相。若不著相捨施。其福德量等虚 <lb ed="X" n="0769b13"/><lb ed="R038" n="0868a11"/>空。非思量可及。</p> <lb ed="X" n="0769b14"/><lb ed="R038" n="0868a12"/><p xml:id="pX24p0769b1401">李文会曰。不住于相者。非但见色是相。一切种种 <lb ed="X" n="0769b15"/><lb ed="R038" n="0868a13"/>分别。皆名为相。如是之相。皆从因缘而生。应知一 <lb ed="X" n="0769b16"/><lb ed="R038" n="0868a14"/>切分别。皆如梦幻。遇缘即施。缘散即寂。是故<persName>佛</persName>言 <lb ed="X" n="0769b17"/><lb ed="R038" n="0868a15"/>凡所有相。皆是虚妄。又西明和尙云。法相若是有。 <lb ed="X" n="0769b18"/><lb ed="R038" n="0868a16"/>可言住诸相。法相既本无。故言不住相。既不住相 <lb ed="X" n="0769b19"/><lb ed="R038" n="0868a17"/>佈施。其福德更有何思量也。</p> <lb ed="X" n="0769b20"/><lb ed="R038" n="0868a18"/><p xml:id="pX24p0769b2001">逍遥翁曰。须知诸法。如梦如幻。如影如响。如水中 <lb ed="X" n="0769b21"/><lb ed="R038" n="0868b01"/>月。如镜中像。又云了达一切法。不住一切相。心如 <lb ed="X" n="0769b22"/><lb ed="R038" n="0868b02"/>虚空。自然无碍。心住于相。即属有法。故知一切法。 <lb ed="X" n="0769b23"/><lb ed="R038" n="0868b03"/>不住一切相。即能见<persName>佛</persName>性也。</p> <lb ed="X" n="0769b24"/><lb ed="R038" n="0868b04"/><p xml:id="pX24p0769b2401">川禅师曰。若要天下行。无过一艺精。颂曰。西川十 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0769c" n="0769c"/> <lb ed="X" n="0769c01"/><lb ed="R038" n="0868b05"/>样锦。添华色转鲜。欲知端的意。北斗面南看。虚空 <lb ed="X" n="0769c02"/><lb ed="R038" n="0868b06"/>不碍<note place="inline">碍同</note>丝毫念。所以彰名大觉仙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0769c03"/><lb ed="R038" n="0868b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0769c0301">须菩提。于意云何。东方虚空可思量不。<note place="inline">音否</note>不<note place="inline">音弗</note>也。世 <lb ed="X" n="0769c04"/><lb ed="R038" n="0868b08"/>尊。须菩提。南西北方四维上下虚空可思量不。不也 <lb ed="X" n="0769c05"/><lb ed="R038" n="0868b09"/><persName>世尊</persName>。须菩提。菩萨无住相佈施。福德亦复如是不可 <lb ed="X" n="0769c06"/><lb ed="R038" n="0868b10"/>思量。须菩提。菩萨但应如所教住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0769c07"/><lb ed="R038" n="0868b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0769c0701">李文会曰。不也<persName>世尊</persName>者。须菩提谓虚空。我思量之。 <lb ed="X" n="0769c08"/><lb ed="R038" n="0868b12"/>实无可思量也。不可思量者。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0769c0801" n="0769c0801"/><anchor xml:id="beg0769c0801" n="0769c0801"/>已<anchor xml:id="end0769c0801"/>觉悟。心无能所。 <lb ed="X" n="0769c09"/><lb ed="R038" n="0868b13"/>即无我人众生寿者四相。岂更有可思量。但应如 <lb ed="X" n="0769c10"/><lb ed="R038" n="0868b14"/>所教住者。谓诸学人。当依<persName>佛</persName>教。住无所住。必得悟 <lb ed="X" n="0769c11"/><lb ed="R038" n="0868b15"/>入也。</p> <lb ed="X" n="0769c12"/><lb ed="R038" n="0868b16"/><p xml:id="pX24p0769c1201"><name role="" type="person">谢灵运</name>曰。圣言无谬。理不可越。但当如<persName>佛</persName>所教而 <lb ed="X" n="0769c13"/><lb ed="R038" n="0868b17"/>安心耳。</p> <lb ed="X" n="0769c14"/><lb ed="R038" n="0868b18"/><p xml:id="pX24p0769c1401">陈雄曰。<persName>佛</persName>谓所教之住。与花严经住无所住同。如 <lb ed="X" n="0769c15"/><lb ed="R038" n="0869a01"/>来教菩萨法。不过住无所住之法。菩萨受<persName>如来</persName>教。 <lb ed="X" n="0769c16"/><lb ed="R038" n="0869a02"/>非敢变异。但当如其所教者。以无住为住处。楞严 <lb ed="X" n="0769c17"/><lb ed="R038" n="0869a03"/>经云。得住般若波罗蜜。文殊般若经云。<persName>佛</persName>告文殊 <lb ed="X" n="0769c18"/><lb ed="R038" n="0869a04"/>师利。当云何住般若波罗蜜。文殊言。以不住法。为 <lb ed="X" n="0769c19"/><lb ed="R038" n="0869a05"/>住般若波罗蜜。复问云何不住法。名住般若波罗 <lb ed="X" n="0769c20"/><lb ed="R038" n="0869a06"/>蜜。文殊言。以无住相。即住般若波罗蜜。此住之法 <lb ed="X" n="0769c21"/><lb ed="R038" n="0869a07"/>详矣。无非住无所住之意。三昧经云。<persName>如来</persName>所说法。 <lb ed="X" n="0769c22"/><lb ed="R038" n="0869a08"/>悉从于无住。我从无住处。是处礼<persName>如来</persName>。</p> <lb ed="X" n="0769c23"/><lb ed="R038" n="0869a09"/><p xml:id="pX24p0769c2301">颜丙曰。四维者。四隅也。如东方。东南方。西方。西北 <lb ed="X" n="0769c24"/><lb ed="R038" n="0869a10"/>方之类。东西南北。及四维上下方。总谓十方。<persName>佛</persName>问。 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0770a" n="0770a"/> <lb ed="X" n="0770a01"/><lb ed="R038" n="0869a11"/>如十方虚空可思量不。须菩提答。不可思量。盖大 <lb ed="X" n="0770a02"/><lb ed="R038" n="0869a12"/>莫大于十方虚空。<persName>佛</persName>所以借此喩福德也。</p> <lb ed="X" n="0770a03"/><lb ed="R038" n="0869a13"/><p xml:id="pX24p0770a0301">傅大士曰。<persName>佛</persName>言菩萨无住相佈施。福德亦复如是。 <lb ed="X" n="0770a04"/><lb ed="R038" n="0869a14"/>虚空不可思量测度。菩萨当如<persName>佛</persName>所指教处住。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0770a05"/><lb ed="R038" n="0869a15"/>教所谓住者。湛若十方空。无所住而住。颂云。若论 <lb ed="X" n="0770a06"/><lb ed="R038" n="0869a16"/>无相施。功德极难量。行悲济贫乏。果报不须望。凡 <lb ed="X" n="0770a07"/><lb ed="R038" n="0869a17"/>夫情行劣。初且略称扬。欲知檀状貌。如空遍十方。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0770a08"/><lb ed="R038" n="0869a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">如理实见分第五</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770a0801">〇如理实见分第五</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770a09"/><lb ed="R038" n="0869b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770a0901">此如如之理为真实见解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770a10"/><lb ed="R038" n="0869b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770a1001">须菩提。于意云何。可以身相见<persName>如来</persName>不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770a11"/><lb ed="R038" n="0869b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770a1101">宝积<persName>如来</persName>解曰。<persName>如来</persName>真身。本无生灭。湛然常住。托 <lb ed="X" n="0770a12"/><lb ed="R038" n="0869b04"/>阴受形。同凡演化。入神母胎。擐<note place="inline">胡贯切</note>此凡相各别。 <lb ed="X" n="0770a13"/><lb ed="R038" n="0869b05"/>故云若见诸相非相。即见<persName>如来</persName>。颂曰。凡相灭时性 <lb ed="X" n="0770a14"/><lb ed="R038" n="0869b06"/>不灭。真如觉体離尘埃。了悟断常根果别。此名<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0770a15"/><lb ed="R038" n="0869b07"/>眼见<persName>如来</persName>。</p> <lb ed="X" n="0770a16"/><lb ed="R038" n="0869b08"/><p xml:id="pX24p0770a1601"><name role="" type="person">王日休</name>曰。此<persName>如来</persName>。乃谓真性之<persName>佛</persName>也。<persName>佛</persName>呼须菩提 <lb ed="X" n="0770a17"/><lb ed="R038" n="0869b09"/>而问之云。可以用三十二相见真性之<persName>佛</persName>否。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770a18"/><lb ed="R038" n="0869b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770a1801">不也<persName>世尊</persName>。不可以身相得见<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770a19"/><lb ed="R038" n="0869b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770a1901"><name role="" type="person">王日休</name>曰。此须菩提言不也。而又白<persName>世尊</persName>云。不可 <lb ed="X" n="0770a20"/><lb ed="R038" n="0869b12"/>以身相得见<persName>如来</persName>。是其言不也者。乃大略言之。下 <lb ed="X" n="0770a21"/><lb ed="R038" n="0869b13"/>乃详言之也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770a22"/><lb ed="R038" n="0869b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770a2201">何以故。<persName>如来</persName>所说身相。即非身相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770a23"/><lb ed="R038" n="0869b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770a2301"><name role="" type="person">王日休</name>曰。此<persName>如来</persName>谓色身<persName>佛</persName>也。须菩提又自问。何 <lb ed="X" n="0770a24"/><lb ed="R038" n="0869b16"/>故不可以身相见<persName>如来</persName>。乃自答云。<persName>如来</persName>所说身相。 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0770b" n="0770b"/> <lb ed="X" n="0770b01"/><lb ed="R038" n="0869b17"/>非是真实。故云即非身相。谓无有真实身相也。</p> <lb ed="X" n="0770b02"/><lb ed="R038" n="0869b18"/><p xml:id="pX24p0770b0201">川禅师颂曰。身在海中休觅水。日行岭上莫寻山。 <lb ed="X" n="0770b03"/><lb ed="R038" n="0870a01"/>莺啼燕语皆相似。莫问前三与後三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770b04"/><lb ed="R038" n="0870a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770b0401"><persName>佛</persName>告须菩提。凡所有相皆是虚妄。若见诸相非相。即 <lb ed="X" n="0770b05"/><lb ed="R038" n="0870a03"/>见<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770b06"/><lb ed="R038" n="0870a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770b0601">陈雄曰。须菩提欲人人见自性<persName>佛</persName>。所以有即非身 <lb ed="X" n="0770b07"/><lb ed="R038" n="0870a05"/>相之说。色身是相。中无真实之体。故云皆是虚妄。 <lb ed="X" n="0770b08"/><lb ed="R038" n="0870a06"/>法身非相。却有真如本体寓乎其中。若见诸相非 <lb ed="X" n="0770b09"/><lb ed="R038" n="0870a07"/>相。是见色身中有法身。见自性中有<persName>如来</persName>。而<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0770b10"/><lb ed="R038" n="0870a08"/>岂可外求。即吾性见矣。壇经云。<persName>佛</persName>即是性。離性无 <lb ed="X" n="0770b11"/><lb ed="R038" n="0870a09"/>别<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0770b12"/><lb ed="R038" n="0870a10"/><p xml:id="pX24p0770b1201">颜丙曰。<persName>佛</persName>问可以身相见<persName>如来</persName>不。须菩提答不可。 <lb ed="X" n="0770b13"/><lb ed="R038" n="0870a11"/><persName>如来</persName>者。乃自性。不属去来也。四大色身。本由妄念 <lb ed="X" n="0770b14"/><lb ed="R038" n="0870a12"/>而生。若执虚妄身相。而欲见<persName>如来</persName>之性。譬如认贼 <lb ed="X" n="0770b15"/><lb ed="R038" n="0870a13"/>为子。终无是处。所以<persName>佛</persName>告须菩提云。凡所有相。皆 <lb ed="X" n="0770b16"/><lb ed="R038" n="0870a14"/>是虚妄。若见诸相非相。即见<persName>如来</persName>。若能迴光返照。 <lb ed="X" n="0770b17"/><lb ed="R038" n="0870a15"/>得见身相。无形可得。即是见自性<persName>如来</persName>。</p> <lb ed="X" n="0770b18"/><lb ed="R038" n="0870a16"/><p xml:id="pX24p0770b1801">傅大士颂曰。<persName>如来</persName>擧身相。为顺世间情。恐人生断 <lb ed="X" n="0770b19"/><lb ed="R038" n="0870a17"/>见。权且立虚名。假言三十二。八十也空声。<note place="inline">大藏一览集。示 <lb ed="X" n="0770b20"/><lb ed="R038" n="0870a18"/>生品曰。菩萨以四月八日因母昼寝以示其梦。从右脇入。夫人梦觉。自知身重。菩萨住胎十月满足。四月 <lb ed="X" n="0770b21"/><lb ed="R038" n="0870b01"/>八日。菩萨化从右脇而生。自行七步擧其右手。作狮子吼。天上天下。唯我独尊。九龙空中。吐淸净水。灌太 <lb ed="X" n="0770b22"/><lb ed="R038" n="0870b02"/>子身。三十二相八十种好。放大光明。普照三千大千世界。即名太子为悉达多。汉言顿吉</note>有身 <lb ed="X" n="0770b23"/><lb ed="R038" n="0870b03"/>非觉体。无相乃真形。</p> <lb ed="X" n="0770b24"/><lb ed="R038" n="0870b04"/><p xml:id="pX24p0770b2401">川禅师曰。山是山。水是水。<persName>佛</persName>在甚么处。颂曰。有相 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0770c" n="0770c"/> <lb ed="X" n="0770c01"/><lb ed="R038" n="0870b05"/>有求俱是妄。无形无相堕偏枯。堂堂密密何曾间。 <lb ed="X" n="0770c02"/><lb ed="R038" n="0870b06"/>一道寒光烁太虚。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0770c03"/><lb ed="R038" n="0870b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">正信稀有分第六</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770c0301">〇正信稀有分第六</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770c04"/><lb ed="R038" n="0870b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770c0401">生真正信向心。此人最为稀有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770c05"/><lb ed="R038" n="0870b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770c0501">须菩提白<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName>。颇有众生。得闻如是言说章句。 <lb ed="X" n="0770c06"/><lb ed="R038" n="0870b10"/>生实信不。<persName>佛</persName>告须菩提。莫作是说。<persName>如来</persName>灭後。後五百 <lb ed="X" n="0770c07"/><lb ed="R038" n="0870b11"/>岁。有持戒修福者。于此章句能生信心。以此为实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770c08"/><lb ed="R038" n="0870b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770c0801">陈雄。引花严经云。信为道源功德母。长养一切诸 <lb ed="X" n="0770c09"/><lb ed="R038" n="0870b13"/>善法。智度论云。<persName>佛</persName>法大海。信为能入。盖实信者。实 <lb ed="X" n="0770c10"/><lb ed="R038" n="0870b14"/>谛之阶也。须菩提疑众生不能生实信。故作此问。 <lb ed="X" n="0770c11"/><lb ed="R038" n="0870b15"/>而<persName>佛</persName>恐沮众生实信之心。且告之以莫作是说。</p> <lb ed="X" n="0770c12"/><lb ed="R038" n="0870b16"/><p xml:id="pX24p0770c1201">僧若讷曰。持戒者。诸恶莫作。修福者。众善奉行。夫 <lb ed="X" n="0770c13"/><lb ed="R038" n="0870b17"/>持戒修福者。即种善根者也。</p> <lb ed="X" n="0770c14"/><lb ed="R038" n="0870b18"/><p xml:id="pX24p0770c1401">傅大士颂曰。因深果亦深。理密奥难寻。当来末法 <lb ed="X" n="0770c15"/><lb ed="R038" n="0871a01"/>世。唯恐法将沉。空生情未达。闻義恐难任。如能信 <lb ed="X" n="0770c16"/><lb ed="R038" n="0871a02"/>此法。定是觉人心。</p> <lb ed="X" n="0770c17"/><lb ed="R038" n="0871a03"/><p xml:id="pX24p0770c1701">川禅师曰。金<persName>佛</persName>不度炉。木<persName>佛</persName>不度火。泥<persName>佛</persName>不渡水。 <lb ed="X" n="0770c18"/><lb ed="R038" n="0871a04"/>颂曰。三<persName>佛</persName>仪形总不真。眼中童子面前人。若能信 <lb ed="X" n="0770c19"/><lb ed="R038" n="0871a05"/>得家中宝。啼鸟山华一样春。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770c20"/><lb ed="R038" n="0871a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0770c2001">当知是人。不于一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>。三四五<persName>佛</persName>。而种善根。<anchor xml:id="nkr_note_add_0770c2001" n="0770c2001"/><anchor xml:id="beg0770c2001" n="0770c2001"/>已<anchor xml:id="end0770c2001"/>于 <lb ed="X" n="0770c21"/><lb ed="R038" n="0871a07"/>无量千万<persName>佛</persName>所。种诸善根。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0770c22"/><lb ed="R038" n="0871a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0770c2201">六祖曰。何谓种诸善根。所谓于诸<persName>佛</persName>所。一心供养。 <lb ed="X" n="0770c23"/><lb ed="R038" n="0871a09"/>随顺教法。于诸菩萨善知识师僧父母耆年宿德 <lb ed="X" n="0770c24"/><lb ed="R038" n="0871a10"/>尊长之处。常行恭敬供养。承顺教命。不违其意。是 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0771a" n="0771a"/> <lb ed="X" n="0771a01"/><lb ed="R038" n="0871a11"/>名种诸善根。于一切贫苦众生。起慈愍心。不生轻 <lb ed="X" n="0771a02"/><lb ed="R038" n="0871a12"/>厌。有所需求。随力惠施。是名种诸善根。于一切恶 <lb ed="X" n="0771a03"/><lb ed="R038" n="0871a13"/>类。自行柔和忍辱。欢喜逢迎。不逆其意。令彼发欢 <lb ed="X" n="0771a04"/><lb ed="R038" n="0871a14"/>喜心。息刚戾心。是名种诸善根。于六道众生。不加 <lb ed="X" n="0771a05"/><lb ed="R038" n="0871a15"/>杀害。不欺不贱。不毁不辱。不骑不棰。不食其肉。常 <lb ed="X" n="0771a06"/><lb ed="R038" n="0871a16"/>行饶益。是名种诸善根。</p> <lb ed="X" n="0771a07"/><lb ed="R038" n="0871a17"/><p xml:id="pX24p0771a0701"><name role="" type="person">王日休</name>曰。何谓种善根乎。至诚称其<persName>佛</persName>号。或拈香 <lb ed="X" n="0771a08"/><lb ed="R038" n="0871a18"/>一炷。或为一拜。或以一物供养。皆谓之种善根。</p> <lb ed="X" n="0771a09"/><lb ed="R038" n="0871b01"/><p xml:id="pX24p0771a0901">僧若讷曰。显其<anchor xml:id="nkr_note_add_0771a0901" n="0771a0901"/><anchor xml:id="beg0771a0901" n="0771a0901"/>已<anchor xml:id="end0771a0901"/>多种善根者。见<persName>佛</persName>多。闻法多。修 <lb ed="X" n="0771a10"/><lb ed="R038" n="0871b02"/>行多也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0771a11"/><lb ed="R038" n="0871b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0771a1101">闻是章句。乃至一念生净信者。须菩提。<persName>如来</persName>悉知悉 <lb ed="X" n="0771a12"/><lb ed="R038" n="0871b04"/>见。是诸众生得如是无量福德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0771a13"/><lb ed="R038" n="0871b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0771a1301">六祖曰。信心者。信般若波罗蜜。能除一切烦恼。信 <lb ed="X" n="0771a14"/><lb ed="R038" n="0871b06"/>般若波罗蜜。能成就一切出世功德。信般若波罗 <lb ed="X" n="0771a15"/><lb ed="R038" n="0871b07"/>蜜。能出生一切诸<persName>佛</persName>。信自身<persName>佛</persName>性。本来淸净。无有 <lb ed="X" n="0771a16"/><lb ed="R038" n="0871b08"/>染汚。与诸<persName>佛</persName>性平等无二。信六道众生。本来无相。 <lb ed="X" n="0771a17"/><lb ed="R038" n="0871b09"/>信一切众生。尽得成<persName>佛</persName>。是名净信心也。</p> <lb ed="X" n="0771a18"/><lb ed="R038" n="0871b10"/><p xml:id="pX24p0771a1801">傅大士颂曰。信根生一念。诸<persName>佛</persName>尽能知。修因于此 <lb ed="X" n="0771a19"/><lb ed="R038" n="0871b11"/>日。证果未来时。三大经多劫。六度欠安施。<note place="inline">证道歌曰。六度 <lb ed="X" n="0771a20"/><lb ed="R038" n="0871b12"/>万行体中圆。註云。六度者。佈施度悭贪。持戒度毁犯。忍辱度嗔恚。精进度懈怠。禅定度昏散。智慧度愚痴</note> <lb ed="X" n="0771a21"/><lb ed="R038" n="0871b13"/>熏成无漏种。<note place="inline">阿毘达摩论云。漏者令心连注。流散不绝。故名为漏。僧问淸平和尙曰。如 <lb ed="X" n="0771a22"/><lb ed="R038" n="0871b14"/>何是有漏。平曰。笊篱。僧曰如何是无漏。平曰。木勺</note>方号不思议 <lb ed="X" n="0771a23"/><lb ed="R038" n="0871b15"/>李文会曰。得如是无量福德者。此谓<persName>如来</persName>知见众 <lb ed="X" n="0771a24"/><lb ed="R038" n="0871b16"/>生。无诸妄念。心常淸净。敬信其法。所得智慧勝妙 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0771b" n="0771b"/> <lb ed="X" n="0771b01"/><lb ed="R038" n="0871b17"/>功德。不可测量。</p> <lb ed="X" n="0771b02"/><lb ed="R038" n="0871b18"/><p xml:id="pX24p0771b0201">川禅师曰。种甘草甜。种黄连苦。作如是因。获如是 <lb ed="X" n="0771b03"/><lb ed="R038" n="0872a01"/>果。颂曰。一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>千万<persName>佛</persName>。各各眼横兼鼻直。昔年 <lb ed="X" n="0771b04"/><lb ed="R038" n="0872a02"/>曾种善根来。今日依前得渠力。须菩提。须菩提。著 <lb ed="X" n="0771b05"/><lb ed="R038" n="0872a03"/>衣吃饭寻常事。何须特地却生疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0771b06"/><lb ed="R038" n="0872a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0771b0601">何以故。是诸众生无复我相。人相。众生相。寿者相。无 <lb ed="X" n="0771b07"/><lb ed="R038" n="0872a05"/>法相。亦无非法相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0771b08"/><lb ed="R038" n="0872a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0771b0801">肇法师曰。无法相者。明法非有。遣著有心也。亦无 <lb ed="X" n="0771b09"/><lb ed="R038" n="0872a07"/>非法相者。明法非无。遣著无心也。</p> <lb ed="X" n="0771b10"/><lb ed="R038" n="0872a08"/><p xml:id="pX24p0771b1001">僧若讷曰。法相者。有见也。非法相者。无见也。捨二 <lb ed="X" n="0771b11"/><lb ed="R038" n="0872a09"/>边之著。故云无也。</p> <lb ed="X" n="0771b12"/><lb ed="R038" n="0872a10"/><p xml:id="pX24p0771b1201">川禅师曰。圆同太虚。无欠无馀。颂曰。法相非法相。 <lb ed="X" n="0771b13"/><lb ed="R038" n="0872a11"/>开拳复成掌。浮雲散碧空。万里天一样。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0771b14"/><lb ed="R038" n="0872a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0771b1401">何以故。是诸众生。若心取相。即为著我人众生寿者。 <lb ed="X" n="0771b15"/><lb ed="R038" n="0872a13"/>若取法相。即著我人众生寿者。何以故。若取非法相。 <lb ed="X" n="0771b16"/><lb ed="R038" n="0872a14"/>则著我人众生寿者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0771b17"/><lb ed="R038" n="0872a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0771b1701">李文会曰。心若取相。即起妄念。故著我人众生寿 <lb ed="X" n="0771b18"/><lb ed="R038" n="0872a16"/>者相也。</p> <lb ed="X" n="0771b19"/><lb ed="R038" n="0872a17"/><p xml:id="pX24p0771b1901">逍遥翁曰。有念无觉。凡人境界。有念有觉。贤人境 <lb ed="X" n="0771b20"/><lb ed="R038" n="0872a18"/>界。无念有觉圣人境界。智者可了知。说则难为说。 <lb ed="X" n="0771b21"/><lb ed="R038" n="0872b01"/>又云。欲外安和。但内寧静。心虚境寂。念起法生。水 <lb ed="X" n="0771b22"/><lb ed="R038" n="0872b02"/>浊波昏。潭淸月朗。修行之要。靡出于斯。</p> <lb ed="X" n="0771b23"/><lb ed="R038" n="0872b03"/><p xml:id="pX24p0771b2301">黄蘗禅师。谓裴丞相曰。<persName>佛</persName>与众生。唯止一心。更无 <lb ed="X" n="0771b24"/><lb ed="R038" n="0872b04"/>差别。此心无始以来。无形无相。不曾生。不曾灭。当 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0771c" n="0771c"/> <lb ed="X" n="0771c01"/><lb ed="R038" n="0872b05"/>下便是。动念即乖。犹如虚空。无有边际。唯此一心。 <lb ed="X" n="0771c02"/><lb ed="R038" n="0872b06"/>即便是<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>与众生。更无别异。但是众生著相外 <lb ed="X" n="0771c03"/><lb ed="R038" n="0872b07"/>求。求之转失。使<persName>佛</persName>觅<persName>佛</persName>。将心捉心。穷劫尽形。终无 <lb ed="X" n="0771c04"/><lb ed="R038" n="0872b08"/>所得。不知息念忘虑。<persName>佛</persName>自现前。此心即是<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>即 <lb ed="X" n="0771c05"/><lb ed="R038" n="0872b09"/>是众生。为众生时。此心不减。为诸<persName>佛</persName>时。此心不添。 <lb ed="X" n="0771c06"/><lb ed="R038" n="0872b10"/>遇缘即施。缘散即寂。不假修证。本自具足。若不决 <lb ed="X" n="0771c07"/><lb ed="R038" n="0872b11"/>定信此是<persName>佛</persName>。纵使纍劫修行。终不成道。取法相者。 <lb ed="X" n="0771c08"/><lb ed="R038" n="0872b12"/>谓言心外有法。故著诸相也。又曰。造恶造善。皆是 <lb ed="X" n="0771c09"/><lb ed="R038" n="0872b13"/>著相。著相造恶。枉受轮迴。著相造善。枉受劳苦。都 <lb ed="X" n="0771c10"/><lb ed="R038" n="0872b14"/>总不如便自认取本心。心外无法。此心即法。法外 <lb ed="X" n="0771c11"/><lb ed="R038" n="0872b15"/>无心。将心无心。心却成有。一切在我默契而<anchor xml:id="nkr_note_add_0771c1101" n="0771c1101"/><anchor xml:id="beg0771c1101" n="0771c1101"/>已<anchor xml:id="end0771c1101"/>。若 <lb ed="X" n="0771c12"/><lb ed="R038" n="0872b16"/>取非法相者。谓有取捨善恶凡圣等相也。</p> <lb ed="X" n="0771c13"/><lb ed="R038" n="0872b17"/><p xml:id="pX24p0771c1301">慈受禅师曰。顺天门外古招提。烂漫春光照锦溪。 <lb ed="X" n="0771c14"/><lb ed="R038" n="0872b18"/>物物更无心外法。个中能有幾人知。</p> <lb ed="X" n="0771c15"/><lb ed="R038" n="0873a01"/><p xml:id="pX24p0771c1501">傅大士曰。人空法亦空。二相本来同。遍计虚分别。 <lb ed="X" n="0771c16"/><lb ed="R038" n="0873a02"/>依他碍不通。圆成沉识海。流转若飘蓬。<note place="inline">圆成之理堕在识海。 <lb ed="X" n="0771c17"/><lb ed="R038" n="0873a03"/>流转生死有若飘蓬</note>欲识无生理。心外断行踪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0771c18"/><lb ed="R038" n="0873a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0771c1801">是故不应取法。不应取非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0771c19"/><lb ed="R038" n="0873a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0771c1901">李文会曰。不应取法。不应取非法者。此谓有无俱 <lb ed="X" n="0771c20"/><lb ed="R038" n="0873a06"/>遣。语默双亡。若取法相。即有法执。若取非法相。即 <lb ed="X" n="0771c21"/><lb ed="R038" n="0873a07"/>有空执。有执则烦恼炽燃。无执则信心淸净。</p> <lb ed="X" n="0771c22"/><lb ed="R038" n="0873a08"/><p xml:id="pX24p0771c2201">傅大士颂曰。有因名无号。无相有驰名。有无无别 <lb ed="X" n="0771c23"/><lb ed="R038" n="0873a09"/>体。<note place="inline">有之与无。本无各别之体</note>无有有无形。<note place="inline">有无之形本来无有</note>有无无自 <lb ed="X" n="0771c24"/><lb ed="R038" n="0873a10"/>性。<note place="inline">有无之间。无此自性</note>妄起有无情。<note place="inline">有无之情人自妄起</note>有无如谷响。 <pb ed="X" xml:id="X24.0468.0772a" n="0772a"/> <lb ed="X" n="0772a01"/><lb ed="R038" n="0873a11"/>勿著有无声。</p> <lb ed="X" n="0772a02"/><lb ed="R038" n="0873a12"/><p xml:id="pX24p0772a0201">川禅师曰。金不博金。水不洗水。颂曰。得树攀枝未 <lb ed="X" n="0772a03"/><lb ed="R038" n="0873a13"/>足奇。悬崖撒手丈夫儿。水寒夜冷鱼难觅。留得空 <lb ed="X" n="0772a04"/><lb ed="R038" n="0873a14"/>船载月归。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0772a05"/><lb ed="R038" n="0873a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0772a0501">以是義故。<persName>如来</persName>常说汝等比丘。知我说法。如筏喩者。 <lb ed="X" n="0772a06"/><lb ed="R038" n="0873a16"/>法尙应捨。何况非法<note place="inline">筏音伐</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0772a07"/><lb ed="R038" n="0873a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0772a0701"><name role="" type="person">王日休</name>曰。筏。谓编竹木成牌。以渡人。乃过水之具。 <lb ed="X" n="0772a08"/><lb ed="R038" n="0873a18"/>亦船之类也。以是義理之故。乃指<anchor xml:id="nkr_note_orig_0772001" n="0772001"/>土文所言之意 <lb ed="X" n="0772a09"/><lb ed="R038" n="0873b01"/>也。<persName>佛</persName>尝谓汝等比丘。当知我之说法。如船筏之譬 <lb ed="X" n="0772a10"/><lb ed="R038" n="0873b02"/>喩。是未渡之时不可无船筏。喩若未了悟真性之 <lb ed="X" n="0772a11"/><lb ed="R038" n="0873b03"/>时。不可无<persName>佛</persName>法也。既渡之後。则不须船筏。喩既了 <lb ed="X" n="0772a12"/><lb ed="R038" n="0873b04"/>悟真性之後。即不须<persName>佛</persName>法也。如此则既悟之後。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0772a13"/><lb ed="R038" n="0873b05"/>法尙当捨去。则非<persName>佛</persName>法而为外道法者。尤当捨去。 <lb ed="X" n="0772a14"/><lb ed="R038" n="0873b06"/>故云法尙应捨。何况非法。傅大士颂曰。渡河须用 <lb ed="X" n="0772a15"/><lb ed="R038" n="0873b07"/>筏。到岸不须船。此言尽之矣。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0772a16"/><lb ed="R038" n="0873b08"/> <lb ed="X" n="0772a17"/><lb ed="R038" n="0873b09"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金刚经註解卷之一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0757c1601" to="#end0757c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0757c1901" to="#end0757c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0758a2001" to="#end0758a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0760b1601" to="#end0760b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">虬</lem><rdg wit="#wit.orig">蚪</rdg></app> <app from="#beg0761a1701" to="#end0761a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">佳</lem><rdg wit="#wit.orig">隹</rdg></app> <app from="#beg0761c0501" to="#end0761c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0761c1501" to="#end0761c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0762a2201" to="#end0762a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0762c0201" to="#end0762c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0762c0701" to="#end0762c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0762c0801" to="#end0762c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0762c1101" to="#end0762c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0762c1901" to="#end0762c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0763c1001" to="#end0763c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="来函：赵文平 (2020-05-26)">嘱<note type="cf1">B21n0116_p0795a01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">嘱</rdg></app> <app from="#beg0764a0801" to="#end0764a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0764b0301" to="#end0764b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">蘗</lem><rdg wit="#wit.orig">蘖</rdg></app> <app from="#beg0765a1501" to="#end0765a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0765a1801" to="#end0765a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0765b0101" to="#end0765b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0766b0101" to="#end0766b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0766b0701" to="#end0766b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0767b0101" to="#end0767b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0769a0101" to="#end0769a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0769a0901" to="#end0769a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0769c0801" to="#end0769c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0770c2001" to="#end0770c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0771a0901" to="#end0771a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0771c1101" to="#end0771c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0761001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0761001">间疑问</note> <note n="0762001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0762001">爱疑受</note> <note n="0763001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0763001">间疑问</note> <note n="0764001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0764001">土疑上</note> <note n="0768001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0768001">二疑一</note> <note n="0768002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0768002">十六疑王</note> <note n="0768003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0768003">弱疑恶</note> <note n="0769001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0769001">天疑无</note> <note n="0772001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0772001">土疑上</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0757c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0757c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0757c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0757c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0758a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0758a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0760b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0760b1601">虬【CB】，蚪【卍续】</note> <note n="0761a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0761a1701">佳【CB】，隹【卍续】</note> <note n="0761c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0761c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0761c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0761c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0762a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762a2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0762c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0762c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0762c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0762c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0762c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0762c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0763c1001" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X24.0763c10.11" target="#nkr_note_add_0763c1001">嘱【CB】，嘱【卍续】</note> <note n="0764a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0764a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0764b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0764b0301">蘗【CB】，蘖【卍续】</note> <note n="0765a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0765a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0765a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0765a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0765b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0765b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0766b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0766b0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0766b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0766b0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0767b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0767b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0769a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0769a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0769a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0769a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0769c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0769c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0770c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0770c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0771a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0771a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0771c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0771c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>